Dijital Video Kurgu ve Efekt - Sorularla Öğrenelim
Dijital Video Kurgu ve Efekt - Sorularla Öğrenelim
Ünite 1
Soru: Tutarlı bir anlatı oluşturmak için çekilen-kaydedilen görüntülerin ve seslerin belli bölümlerini kesme ve birleştirme sürecine ne denir?
Cevap: Tutarlı bir anlatı oluşturmak için çekilen-kaydedilen görüntülerin ve seslerin belli bölümlerini kesme ve birleştirme sürecine kurgu denir.
Soru: Lumière kardeşler tarafından icat edilen cihazın adı nedir?
Cevap: Lumière kardeşler (tarihteki ilk film gösterimini yapan kardeşler) tarafından icat edilen durağan görüntüleri iyi kalitede çekmek için oluşturulmuş cihazın adı sinematograftır.
Soru: Kurguyu ele alan iki temel yaklaşım hangileridir?
Cevap: Kurguyu belli yaklaşım başlıkları altında değerlendirecek olduğumuzda iki temel şekilde özetlenebilmektedir. Bunlar:
a. Mekanik Kurgu: Farklı görüntü ve seslerin bir araya getirilmesi olarak tarif edilebilecek temel yaklaşımdır.
b. İçerik Kurgu: Her bir çekimin içerisinde yer bulan görsel-işitsel düzenlemedir.
Soru: “Trenin Gara Girişi” filminde de trenin gara yaklaşması ve gardaki insanların buna bağlı olarak yürümeleri neyi işaret etmektedir?
Cevap: “Trenin Gara Girişi” filminde de trenin gara yaklaşması ve gardaki insanların buna bağlı olarak yürümeleri en temel içerik kurgu öğesinin hareket olduğunu işaret etmektedir.
Soru: Perspektifte dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?
Cevap: Perspektifte dikkat edilmesi gereken iki temel nokta vardır. Bunlar:
• Kameraya en yakındaki nesne veya kişi daha büyük görünür.
• Belli bir paralelliğe sahip çizgiler ve doğrular görüntü düzlemi içerisinde belli bir noktada buluşur gibi görünür.
Soru: Perspektifin oluşumunda, iki boyutlu yüzeyde üç boyutlu gerçek dünyamızı üretebilmek için neye ihtiyaç duyulmaktadır?
Cevap: Perspektifin oluşumunda, iki boyutlu yüzeyde üç boyutlu gerçek dünyamızı üretebilmek için ‘derinliğe’ ihtiyaç duyarız.
Soru: Kurgu ile ilgili farklı düşüncelerin gelişmesine kimler öncülük etmiştir?
Cevap: Louis ve Auguste Lumière kardeşler ile Georges Méliès kurgu ile ilgili farklı düşüncelerin gelişebilmesinde öncülük etmişlerdir.
Soru: Edwin Porter’in çalışmaları içerisinde dikkat edilmesi gereken en önemli uygulaması neyi içermektedir?
Cevap: Edwin Porter’in çalışmaları içerisinde dikkat çekilmesi gereken en önemli uygulaması vurgulandığı gibi ‘paralel olarak farklı zaman ve mekanlarda yer alan olaylara’ kurgu aracılığı ile yer vermesidir.
Soru: David W. Griffith için temel olan nedir?
Cevap: David W. Griffith için temel olan sahne değil, planlardır. Bir başka deyişle çekimlerdir.
Soru: ‘Bir Ulusun Doğuşu’ filminde Abraham Lincoln’ün suikaste uğradığı sahne hangi bölümlere ayrılmıştır?
Cevap: ‘Bir Ulusun Doğuşu’ filminde Abraham Lincoln’ün suikaste uğradığı sahneyi dört çekim parçasından oluşan bölümlere ayırmıştır.
Bunlar:
a. Abraham Lincoln ve ekibi.
b. Temsili izlemeye gelen ve suikaste tanıklık eden Elsie Stoneman ve Ben Cameron çifti.
c. Suikastçi.
d. Temsilde yer alan sahnedeki oyuncular.
Kurgu aracılığı ile bu dört temel çekim planı arasında paralel ve belli bir sürekliliğe dayanan yapı oluşturmuştur.
Soru: David Griffith’in kurgunun olanakları ile ortaya koyduklarına eklenebilecek önemli bir diğer özellik nedir?
Cevap: David Griffith’in kurgunun olanakları ile ortaya koyduklarına eklenebilecek bir başka nokta ise kurgunun olanaklarını düşünerek çekim planlamasının oluşturulmasına da karar verecek yöntemleri sunmuş olmasıdır.
Soru: Kurgunun film için anlatmanın ötesinde çözümler üretebileceğini düşünenler yoğunlukla kimlerden esinlenmişlerdir?
Cevap: Kurgunun film için anlatmanın ötesinde çözümler üretebileceğini düşünenler, Edwin Porter ve David Griffith’in çalışmalarından yoğun şekilde esinlenmişlerdir.
Soru: Lev Kuleshov, ‘Kuleshov Deneyleri’ olarak adlandırılan deneylerinde neyi anlamaya çalışmıştır?
Cevap: Lev Kuleshov, ‘Kuleshov Deneyleri’ olarak da adlandırılan deneylerinde bir görüntünün öncesine veya sonrasına kurguda yerleştirilen bir başka görüntünün izleyici açısından ne tür anlamlar ve yorumlar ürettirebileceğini anlamaya çalışmıştır. Böylesine kurgunun ortaya koyabileceklerini anlamaya yönelik bir yaklaşım ‘kurgu kuramı’ olarak da değerlendirilmektedir.
Soru: Pudovkin’in ‘bağlantısal kurgusu’ hangi temel yaklaşımları içermektedir?
Cevap: Pudovkin’in ‘bağlantısal kurgusu’ beş ayrı temel yaklaşımı içermektedir. Bunlar:
1. Zıtlıklar: Kurgunun zıtlıklar içeren görüntüleri birleştirerek anlam üretme yoluna gitmesidir.
2. Paralellikler: İki olay ya da unsur (canlı ya da cansız) arasında benzerlik kurmaktır.
3. Sembolizm: Kurgu ile anlatıma yardımcı olacak sembollerin yerleştirilmesi.
4. Eş zamanlılık: İki olayın aynı zamanda yer alacak şekilde kurgulanması ve bu ilişkili sekansların sonunda birleşmesidir.
5. Leit-motif: Temanın çağrışımlar ile aktarılmasıdır.
Soru: Vselvold Pudovkin’e göre filmin yapısı için kurgu ile beraber düşünülmesi gereken özellikler nelerdir?
Cevap: Vselvold Pudovkin aynı zamanda kurgunun filmin tüm inşa ediliş biçimi açısından da önemli bir rol oynadığını ve kurgunun filmin yapısı açısından bir dizi bileşenlerden oluşan bir formül sunduğunu işaret eder. Buna göre filmin yapısı için kurgu ile beraber düşünülmesi gerekenler şöyledir:
a. Filmin oluşturulması ‘çekimlerin içinde ne olduğuna’ bağlıdır.
b. Filmi oluşturulması ‘çekimlerin hangi sırada yer alacağına’ bağlıdır.
c. Filmin oluşturulması ‘çekimlerin her birinin perdede ne kadar süre kalacağına’ bağlıdır.
Soru: Sergei Eisenstein’ın kurgusu hangi anlayışa dayanmaktadır?
Cevap: Her şeyin kendi zıttı, tersi vardır. Bu zıtlar çarpışır ve üçüncü birşey ortaya çıkar. İşte o üçüncü şey de kendi zıttını yaratır. Kurgu ile sağlanan ve sonuçta elde edilmeye sağlanan şokların temeli ise bu zıtlıkların bütünlüğünde yatmaktadır. Tez, antitez ve sentez ilişkisinde (diyalektik yaklaşım) olduğu gibi görüntüler kurgu ile dizilmemekte, çarpıştırılmaktadır. Sergei Eisenstein’ın kurgusu tamamen bu anlayışa dayanmaktadır. Belli bir formüle oturtacak olursak A görüntüsünün arkasından eklenen B görüntüsü ile izleyicinin elde edeceği anlam, çıkartacağı sonuç C olmalıdır. İzleyici bu sonucu kendi bulmalıdır. Kurgu ile sağlanan çarpışmaların sonucu da budur.
Soru: Kime göre kamera ve bir anlamda kurgu bir göz olmaktan çok bir yumruk etkisi üretmek için vardır?
Cevap: Sergei Eisenstein’a göre kamera ve bir anlamda kurgu bir göz olmaktan çok bir yumruk etkisi üretmek için vardır. Eisenstein kurgu uygulamaları bakımından da farklı teknik yaklaşımlara yer vermiştir.
Soru: Eisenstein farklı beş kurgu yaklaşımı hangi kavramları içermektedir?
Cevap: Eisenstein farklı beş kurgu yaklaşımı uzunluk montajı, ritmik montaj, tonal montaj, tonal üstü montaj ve zihinsel/entellektüel kurgu kavramlarını içermektedir.
Soru: Kurgu sadece belli bir biçimsel yapı üretmek için değil, gerçekçi bir yapı oluşturmak için de kullanılabilir. Andre Bazin’in burada işaret etmek istediği hangi kurgu anlayışıdır?
Cevap: Kurgu sadece belli bir biçimsel yapı üretmek için değil, gerçekçi bir yapı oluşturmak için de kullanılabilir. Andre Bazin’in burada işaret etmek istediği ‘gerçekçi kurgu anlayışıdır’. Mümkün olduğunca gerçek zaman ve mekana bağlı kalmaya ilişkindir.
Soru: Kurgunun oluşturmaya çalıştığı ritmi etkileyen temel etkenler nelerdir?
Cevap: Kurgunun oluşturmaya çalıştığı ritmi etkileyen temel etkenler şu şekilde sıralanabilir:
a. Çekim ölçekleri. Yakın çekim ölçekleri genel çekim ölçeklerinden zaman olarak daha kısadır. Yakın çekimlerde verilen bilgi miktarı sınırlı, kavrama daha çabuktur. Genel çekimlerde verilen bilgi daha fazla, içindeki olası aksiyonlar daha çoktur. Oyuncu hareketlerinin, mekan tanıtımlarının ve diyalogların yer alması genel çekimleri daha uzun süreli olmaya zorlar.
b. Mercekler. Merceğin niteliğine göre görüntü içindeki aksiyon hızı da değişmektedir. Dar açılı merceklerde kameraya doğru olan dikey aksiyonlar göreceli olarak daha yavaş görünürler. Geniş açılı
merceklerle yapılan çekimlerde kameraya doğru olan hareketler daha hızlı, yatay hareketler ise göreceli olarak daha yavaş algılanırlar.
c. Kamera hareketleri. Kamera hareketlerinin varlığı kurgu ile elde edilen ritmi düşürmeye neden olabilir.
d. Geçişler. Kurgu içerisinde yer alan farklı geçiş türleri farklı etkilere sahiptirler. Kesme ritmi hızlandırmaktadır. Zincirleme, bindirme ve kararma-açılma gibi geçişler ritmi yavaşlatır. Bölünmelere, büyük zaman atlamalarına neden olmaktadırlar.
Soru: Bir projeyi hazırlarken hangi üç ayrı ses öğesinin kurgulanması temel ses tasarımını ortaya çıkartmaktadır?
Cevap: Bir projeyi hazırlarken üç ayrı ses öğesinin kurgulanması temel ses tasarımını ortaya çıkartmaktadır. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir:
1. Diyaloglar
2. Ortamdaki ses (doğal ses)
3. Efektler
Soru: Sesi kurgularken hatırlanılması gereken diğer önemli noktalar ve ilkeler nelerdir?
Cevap: Sesi kurgularken hatırlanılması gereken diğer önemli noktalara ve ilkelere de değinmek gerekir. Sesin aynı zamanda mekan belirleyici bir öğe olduğunu ve böyle bir özelliğe sahip olduğunu unutmamalıyız.
Ünite 2
Soru: Hangi gelişme sinemanın başlangıcı olarak kabul edilir?
Cevap: Hareketli görüntünün filme kaydedilmesi ve daha sonra tekrar izlenebilmesi sinemanın başlangıcı olarak kabul edilir.
Soru: Kurgu kelimesi Türkçe sözlük anlamı ile nasıl tanımlanmaktadır?
Cevap: Kurgu kelimesi Türkçe sözlük anlamı ile “…Bir bütün oluşturmak için parçaları takıp birleştirme işi. Bir filmin değişik süre ve yerlerde çekilen bölümlerini, bir uyum ve anlam bütünlüğü sağlayarak birleştirme, montaj (TDK, 2023).” olarak tanımlanmaktadır.
Soru: Bir filmi oluşturan en küçük birim nedir?
Cevap: Bir filmi oluşturan en küçük birim “çekim” olarak tanımlanır. Çekim, kameranın kayda girip kayıttan çıkması süresi boyunca kaydettiği tek parça görüntüyü ifade etmektedir. Bir çekim sırasında kamera sabit kalabileceği gibi hareket de edebilir. Çekimler birleşerek sahneleri oluşturmaktadır.
Soru: Filmlere kendi yaratıcı katkısını yapan yönetmenler nasıl adlandırılmaktadır?
Cevap: Filmlere kendi yaratıcı katkısını yapan yönetmenler Auteur olarak adlandırılmaktadır.
Soru: Görüntüleri birleştirme işlemi, hangi kelimeler ile ifade edilmektedir?
Cevap: Görüntüleri birleştirme işlemi, dünyanın en güçlü sinema endüstrisine sahip ABD’de “cutting” ve “editing” kelimeleriyle, Avrupa’da ise “montage” kelimesi ile karşılanmaktadır.
Soru: Bir saniyelik görüntü ne kadar kareden oluşmaktadır?
Cevap: Bir saniyelik görüntü 24 kare ile oluşturulabileceği gibi 25,50 ya da daha fazla kare ile de oluşturulabilir. Kurguda kullanılan çekim bir kare uzunluğunda olabileceği gibi yüzlerce ya da binlerce kare uzunluğunda da olabilir.
Soru: Sinemada üretim, hangi aşamalardan oluşmaktadır?
Cevap: Sinemada üretim, yapım öncesi (pre prodüksiyon), yapım (prodüksiyon) ve yapım sonrası (post prodüksiyon) olarak üçe ayrılmaktadır.
Soru: Kurgunun tam olarak yapılması ve sonlandırılması hangi süreçte gerçekleşir?
Cevap: Kurgunun tam olarak yapılması ve sonlandırılması post prodüksiyon sürecinde gerçekleşir.
Soru: Brown kurgunun altı adımını nasıl sıralamaktadır?
Cevap: Brown (2020: 142-143) kurgunun altı adımını şöyle sıralamaktadır: İlk karşılaşma (logging), İlk Birleştirme (first assembly), Kaba Kurgu (rough cut), İlk Kurgu (first cut), İnce Kurgu (fine cut) ve Son Kurgu (final cut). Bu çok ayrıntılı bir sınıflandırmadır ve her filmde bu şekilde olması gerekmez.
Soru: Pelikül kelimesi Türkçe sözlük anlamı ile nasıl tanımlanmaktadır?
Cevap: Pelikül, “Boş film, film şeridi (TDK); kullanılmamış, duyarkatı ışıkla etkilenmemiş sinema filmi (Oxford Languages)” olarak tanımlanabilir. Sinema filmleri, sinemanın icadından sonra gelen yüz yıl boyunca bu ışığa duyarlı yüzeye sahip film şeritleri kullanılarak yapılmıştır.
Soru: Moviola isimli kurgu sistemi, kurguculara ne tür imkanlar sağlamaktadır?
Cevap: Moviola isimli kurgu sistemi, kurguculara üzerinde çalıştıkları film parçalarını rahatça izleyebilme, ileri geri oynatarak bu parçaları bir akış içinde etraflıca inceleyebilme imkânı vermektedir. Bu sistemin kurguya getirdiği en önemli yeniliklerden biri de filmdeki hareketi tek bir kare olarak izlemeyi mümkün kılmasıdır (Nişancı, 2018: 100). Ayrıca filmleri ileri ve geri sarmayı sağlayan pedallar ile fren kolları sayesinde kurgucular bu sistemde film materyali üzerinde fiziksel kontrolü daha kolay şekilde sağlamaktadır. Film parçalarını dikey olarak hareket ettiren Moviola sisteminde kurgucular ayakta çalışmakta ve böylece elleri ile birlikte ayaklarını da kurgu yaparken kullanabilmektedirler.
Soru: Belirli bir bölgede belirli bir saatte yayınlanan bir programın saat farkı olan başka bir bölgede aynı saatte yayınlanabilmesi için televizyon yayınlarının kaydedilmesi için kullanılan alet hangisidir?
Cevap: Televizyon yayıncılığı çok büyük coğrafyalarda eş zamanlı olarak yapılmak istendiğinde, bölgeler arasındaki saat farkları sorun oluşturmuştur. Belirli bir bölgede belirli bir saatte yayınlanan bir programın saat farkı olan başka bir bölgede aynı saatte yayınlanabilmesi için televizyon yayınlarının kaydedilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Bunun için ilk önce Kinoscope adı verilen bir alet kullanılmıştır.
Soru: İlk başarılı video kayıtları nasıl yapılmıştır?
Cevap: İlk başarılı video kayıtları 1956 yılında Ampex firması tarafından kullanıma sunulan 2 İnç Quadruplex Video Bant (2-inch Quadruplex Video Tape) ile yapılmıştır.
Soru: Video kasetler ile çalışan kurgu sistemlerinde kurgulanan görüntü ve seslerin sırasının değiştirilmesi, bir görüntünün bulunduğu yerden başka bir yere taşınması teknik olarak neden çok zor ve uğraştırıcıdır?
Cevap: Video kasetler ile çalışan kurgu sistemleri “manyetik bant” tabanlıdır ve bu nedenle kurgulanan görüntü ve seslerin sırasının değiştirilmesi, bir görüntünün bulunduğu yerden başka bir yere taşınması teknik olarak çok zor ve uğraştırıcıdır. Bu tür kurgu sistemlerinde sıralamanın değiştirilebilmesi için kurgulanan materyalin tek parça halinde yeni kasetlere aktarılması gerekmektedir (Nişancı, 2018:102).
Soru: RGB neyi ifade etmektedir?
Cevap: RGB, dijital görüntüyü oluştururken bu görüntüdeki renkleri birbirine eklenerek elde etmeyi sağlayan ana renkler olan kırmızı (red, R), yeşil (green, G) ve maviyi (blue, B) ifade etmektedir.
Soru: Kayıpsız (lossless) sıkıştırma işlemi nasıl bir sıkıştırma sürecidir?
Cevap: Kayıpsız (lossless) sıkıştırma, verilerin tekrar düzenlenerek kayıp yaşanmadan sıkıştırılmasıdır. Bu işlem karmaşık ve rastgele olarak düzenlenmiş bir seyahat valizinin tekrar ve dikkatle düzenlenmesine benzemektedir. Kayıpsız sıkıştırma işlemlerinde küçük de olsa bir veri tasarrufu sağlanabilmektedir.
Soru: Kareler arası sıkıştırma sistemi ne amaçla geliştirilmiştir?
Cevap: Kareler arası sıkıştırma sistemi hareketli video görüntüleri için geliştirilmiştir. Bu sıkıştırma sisteminde her kare diğerlerinden bağımsız olarak sıkıştırılmak yerine, bir kareden diğerine fazlalıklar aranmaktadır. Temel olarak, sistem her kareyi bir öncekiyle karşılaştırır ve yalnızca değişikliği oluşturan pikselleri kaydeder.
Soru: Kompozit sinyal ve komponent sinyallerin özellikleri nelerdir?
Cevap: Kompozit sinyal bir görüntüye ait RGB renk verilerini birleştirip tek bir sinyal olarak tek bir kablo üzerinden aktarmaktadır. Komponent sinyaller ise renk verilerini ayrı sinyaller olarak hepsini farklı kablolar üzerinden iletmektedir.
Soru: Uzun metrajlı film ne anlama gelmektedir?
Cevap: Uzun metrajlı film, genellikle süresi 90 ile 120 dakika arasında değişen sinema filmi anlamına gelmektedir. Bu süre daha da uzun olabilmektedir.
Soru: Altın saat hangi saat aralıklarını ifade etmektedir?
Cevap: Altın saat, gün doğumundan hemen sonra ya da gün batımından hemen önceki zamanda oluşan, dış mekânda ve güneş ışınlarının kırmızı ya da altın tonlarının baskın olduğu saat aralıklarını ifade etmektedir.
Soru: Dijital bir görüntüde piksel neyi ifade etmektedir?
Cevap: Dijital bir görüntüde piksel, görüntüyü oluşturan ve kontrol edilebilen küçük noktaları ifade etmektedir. RGB renklerini elde edebilmek için pikseller üç alt piksele bölünmektedir.
Soru: Video görüntüsünü oluşturmak için hangi iki temel tarama yöntemi kullanılmaktadır?
Cevap: Video görüntüsünü oluşturmak için kullanılan iki temel tarama yöntemi Tek geçişli (progressive) ve Geçmeli (interlaced) taramalardır. Görüntü çözünürlüğü gösterilirken kullanılan 576p, 1080p gibi ifadelerdeki “p” harfi pikselin değil “progressive” kelimesinin kısaltmasıdır ve görüntüyü oluşturan tarama yöntemini göstermektedir.
Soru: Bir filmin çekimleri bittikten, yani prodüksiyon süreci tamamlandıktan sonra hangi süreci başlamaktadır?
Cevap: Bir filmin çekimleri bittikten, yani prodüksiyon süreci tamamlandıktan sonra post prodüksiyon süreci ile birlikte kurgu süreci başlamaktadır.
Ünite 3
Soru: Kurgu nedir?
Cevap: Kurgu, sinema ya da televizyon için üretilen bir yapıtın üretiminin son aşamasıdır. Bu süreç tıpkı yapım/çekim öncesi (pre-production) ve yapım/çekim (production) süreçlerinde olduğu gibi birçok teknik ve kuralla doludur.
Soru: Kurguyu sürecinin en önemli aktörü kimdir?
Cevap: Bu sürecin önemli aktörlerinden biri olan kurgucu, bu sınırsız olanaklar dahilinde çekimleri birer birer bir araya getirerek bir anlam inşa eder.
Soru: Kurgu sürecini kimler bilmelidir?
Cevap: Kurgu sürecindeki teknikleri ve kuralları yalnızca kurgucunun bilmesi yeterli değildir. İyi bir yönetmen, görüntü yönetmeni hatta kameraman olabilmek için en azından temel kurgu bilgisine sahip olmak gerekir.
Soru: Kurgu kimler tarafından yapılır?
Cevap: Kurgu, yönetmenin ve kurgucunun (bazı durumlarda yapımcının da) birlikte çalıştığı bir süreçtir ve kurgucu ile yönetmenin aynı dili konuşması (kurgu terminolojisini) halinde doğru bir iletişim gerçekleşebilir.
Soru: Bir anlatıya dayalı (yani bir öykü anlatan) yapımlar kaç aşamada kurgulanır?
Cevap: Bir anlatıya dayalı (yani bir öykü anlatan) yapımlar üç aşamada kurgulanır.
Soru: Kurgu aşamaları nelerdir?
Cevap: Birincisi senaryo yazım sürecinde gerçekleştirilen kurgu (öykünün nasıl senaryolaştırıldığı),
İkincisi yapım/çekim sürecinde (production) gerçekleştirilen kurgu,
Üçüncüsü de yapım/çekim sonrası (post-production) süreçte gerçekleştirilen kurgudur.
Soru: İlkay Nişancı kurguyu kaç kategoriye ayırmıştır?
Cevap: İlkay Nişancı, “Teoride ve Pratikte Sinemada Kurgu” (2018) adlı kitabında kurguyu şu üç kategoriye ayırmıştır; film çekiminden önceki kurgu, çekim sırasında kurgu ve çekim sonrası kurgu.
Soru: Bir filmi oluşturan birimler nelerdir?
Cevap: Bir filmi oluşturan birimler: Plan (çekim), sahne ve sekanstır.
Soru: Plan (Çekim) nedir?
Cevap: Bir kameranın kayda girip kayıttan çıkması süresince kaydettiği görüntüye plan ya da çekim adı verilir. İngilizcesi shot’tır. Filmin amacına bağlı olarak değişkenlik göstermekle birlikte bir çekimin uzunluğu yaklaşık birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar değişebilir. Çekim (plan), bitmiş bir filmin en küçük birimidir. Bu nedenle kurgu sürecinde tek tek çekimler üzerinden işlem yapılır.
Soru: Sahne nedir?
Cevap: Sahne: Bir filmin aynı zaman ve aynı mekânda geçen çekimler dizisine sahne adı verilir. Sahne, farklı açılardantek bir yerde ve süreklilik halindeki bir zaman diliminde çekilmiş planlar (sahneler) bütünüdür. Kısaca bir sahnede zaman ve/veya mekân (birlikte ya da ayrı ayrı) değişirse bu artık farklı bir sahnedir.
Soru: Sekans nedir?
Cevap: Sekans: Sekans, genellikle birçok farklı mekânda ve farklı zamanda çekilmiş olan sahneler bütünüdür. Sekansın temel özelliği bir anlam birliğine ve bütünlüğüne sahip olmasıdır. Olaylar ya da gelişmeler farklı zaman ve mekânlarda (yani farklı sahnelerde) meydana gelirler. Buna karşın, bu olaylar ya da gelişmeler kendi içinde bir konu inşa ettikleri için birbiriyle ilişkilidirler. Bir film genellikle birçok sekanstan oluşur.
Soru: Devamlılık kurgusu hangi kurallara dayanır?
Cevap: Devamlılık kurgusu temelde şu kurallara dayanmaktadır: 180 derece kuralı, hareket yönü, hareket uyumu, 30 derece kuralı, çekim ölçeği uyumu, bakış çizgisi uyumu ve hareketi kesme.
Soru: Sıçramalı Kesme Tekniği (Jump Cut) nedir?
Cevap: Atlamalı kesme olarak da bilinen bu teknik, zaman ve mekân bütünlüğüne sahip olan bir planın (çekim) içinden bir bölümün kesilerek aradan çıkarılmasıyla oluşturulur. Bu durum hareket, zaman ve uzamdaki sürekliliği bozar ve ileri doğru sıçramayı beraberinde getirir.
Soru: Sıçramalı Kesme Tekniğinin avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Cevap: Bu teknik, klasik kurgu anlayışına pek uygun değildir çünkü izleyicinin zaman ve mekân algısını sekteye uğratır. Ama bu durum aynı zamanda izleyiciyi gereksiz detayları seyretmekten de kurtarmış olur. Seyirciye izlediğinin bir film olduğunu hatırlatan bu teknik, izleyicinin bir süreliğine de olsa filmden kopmasına yol açabilir.
Soru: Sıçramalı Kesme Tekniği günümüzde nerelerde kullanılmaktadır?
Cevap: Bu teknik, sinema ve televizyon yapımları dışında günümüzde özellikle YouTube gibi dijital platformlardaki içerik sağlayıcılar tarafından yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. İnsanların görece daha kısa içerikler tercih etmeye başlaması ve devamlılığın bu tür platformlarda doğası gereği önemsiz olması, bu tür içeriklerin de olabildiğince kısa tutulmasını beraberinde getirmiştir. Bu teknik sayesinde gereksiz pek çok detay ve konuşmalarda aksayan noktalar, kurgu sürecinde aradan
çıkarılabilmektedir.
Soru: Ani Pan Tekniği (Whip Pan/Flash Pan/Swish Pan) nedir?
Cevap: Ani Pan Tekniği (Whip Pan/Flash Pan/Swish Pan): Kameranın çok hızlı bir şekilde sağa ya da sola doğru pan (çevrinme) yaparak farklı sahnelerdeki iki konuyu (canlı ya da nesne) birbirine bağlamasına ani pan adı verilir. Bir çekimden diğerine geçiş için çok kullanışlı ve görsel olarak ilgi çekici bir tekniktir.
Soru: Pan nedir?
Cevap: Pan, kameranın sağa ya da sola doğru yaptığı yatay yönlü harekettir.
Soru: Ani pan tekniği nerelerde kullanılır?
Cevap: Ani pan tekniği, iki farklı sahnenin birleştirilmesinde kullanılabileceği gibi aynı sahnede bulunan iki farklı konu arasında bağlantı kurmak için de kullanılabilir. Aynı sahne içinde kullanımda ise yalnızca ana konular arasında kalan unsurlar bulanıklaşır. Ani pan tekniğinin aynı sahne içindeki kullanımında kurgusürecinin bir rolü bulunmaz çünkü görüntü tek planda (çekimde) elde edilmiştir. Günümüzde de kullanılan bu teknik, özellikle 1970’li yılların kung-fu ve dövüş filmlerinde çok sık kullanılırdı.
Soru: Montaj-Sekans Tekniği nedir?
Cevap: Montaj-Sekans Tekniği: Kendi içinde anlam bakımından bir bütünlüğü bulunan bir sürecin ya da sekansın, farklı zaman ve mekânlarda geçen kısımlarınıkurgulanarak özet halinde gösterilmesine montaj-sekans adı verilir.
Soru: Montaj-sekans nerelerde kullanılır?
Cevap: Montaj-sekans, zamanın geçişini ve/veya belli bir olayın aşamalarını anlatmak için kullanılan bir tekniktir. Bir filmde detaylı bir şekilde gösterilmesi gerekmeyen ama olmaması da eksikliğe yol açacak olan sahneler hızlı kesmelerle arka arkaya gösterilir. Montaj-sekanslar, filmin olaylar dizisinin bozulmadan ilerlemesi sağlar, aynı zamanda akışı hızlandırır: Bir gün 30 saniyeye sığdırılabilirken; bir dakika içinde birçok farklı mekân gösterilebilir. Montaj-sekans sahnelerine genellikle bir müzik, bir anlatıcı ses ya da sesli bir efekt eşlik eder.
Soru: Kısa Kesme Tekniği (Fast Cutting/Short Cutting/Flashes/Quick Cutting) nedir?
Cevap: Kısa Kesme Tekniği (Fast Cutting/Short Cutting/Flashes/Quick Cutting): Hızlı kesme olarak da adlandırılan bu kurgu tekniği, kısa süreli çekimlerin arka arkaya sıralanmasını ifade eder.
Soru: Kısa Kesme Tekniği nerelerde kullanılır?
Cevap: Benzerlik veya karşıtlık içeren çekimlerin birbiri ardına kısa kesme tekniği ile sıralanması, yükselen heyecanı ya da yaklaşan kaosu imâ eder. İzleyicinin dikkatini çeken ve izleyiciyi duygusal olarak yönlendirmeyi mümkün kılan bu teknik, aynı zamanda kısa bir süre içinde çok fazla bilgi de aktarır.
Soru: Sergei Mihailoviç Eisenstein kısa kesme tekniğini nasıl tanımlar?
Cevap: Sovyet sinema yönetmeni ve kuramcısı Sergei Mihailoviç Eisenstein, çarpıcı kurgu olarak kavramsallaştırdığı bu tekniği, “kısa-yakın” çekimlerin izleyicilerde şok etkisi yaratacak biçimde kurgulanması olarak tanımlar.
Soru: Hip hop kurgu nedir?
Cevap: Hip hop kurgu: Kısa kesmenin bir türü olan hip hop kurgu bir dizi farklı ama bağlantılı olayı, bir ses efekti eşliğinde kısa kesmelerle kurgulama tekniğidir. Hip hop kurgu tekniğinde devamlılık halin deki bir olayın bazı aşamaları hızlı kesmelerle sıralanarak özetlenir. Bu da anlatımda zaman olarak tasarruf sağlar.
Soru: Parça (Subliminal Cut) nedir?
Cevap: Parça, bir planın (çekimin) arasına bir ya da birkaç karelik görüntünün yerleştirilmesiyle oluşturulan bir tekniktir. Bu tekniğin sinemadaki en etkili kullanımı 1999 yılında gösterime giren David Fincher’ın Dövüş Kulübü (Fight Club) adlı filmde kendini gösterir.
Soru: Geriye Oynatım (Backward Motion/Reverse Motion) nedir?
Cevap: Geriye oynatım tekniği, çekilen görüntünün geriye doğru oynatılarak (yani zamanı tersine çevirerek) gösterilmesidir.
Soru: Geriye gidiş tekniği nedir?
Cevap: Geriye gidiş, senaryo kurgusu ile ilgili iken; “geriye oynatım” post-prodüksiyon sürecinde yaratılan efektler ilgili teknik bir işlemdir. Bu teknik ilk kez sinematografın mucitleri olan Lumiére Kardeşler tarafından kullanılmıştır. Bu kısa filmde işçiler bir duvarı yıkar, ardından film geriye sarılarak yıkılan duvar aksiyonu tersinden hareket ettirilerek duvar yeniden ayağa kaldırılır.
Soru: Ağır Çekim (Slow Motion) nedir?
Cevap: Ağır çekim, zamanın (ve buna bağlı olarak hareketlerin de) yavaşlamış gibi göründüğü bir tekniktir. Bu teknik, görüntünün çekilmesi sürecinde yaratılabileceği gibi, post-prodüksiyon sürecindeki kurguda da yapılabilir. Film kameraları saniyede 24 film karesi pozlar/çeker. Daha fazla sayıda (örneğin saniyede 48) kare pozlayan kameraların ortaya çıkması, bu efektin çekim sürecinde de yaratılmasını mümkün kılmıştır. Saniyede 48 kare çekilen görüntüler, normal gösterim hızında oynatılınca görüntüdeki hareketler gerçekte olduğundan iki kat daha yavaş gerçekleşir.
Soru: Hızlı Çekim (Fast Motion/Accelerated Motion) nedir?
Cevap: Hızlı çekim, zamanın hızlanmış gibi göründüğü bir tekniktir. Hızlı çekim, ekranda gösterilen eylemin normal hızdan daha hızlı hareket ediyor gibi göründüğü ağır çekim tekniğinin tersidir. Aksiyon kamerada normalden daha düşük bir hızda çekilir ve ardından normal bir hızda oynatılır ya da kurgu sürecinde yaratılabilir.
Soru: Hızlı çekim nerelerde kullanılır?
Cevap: Hızlı çekim, izleyicinin genellikle gerçekleşmesi uzun zaman alacak eylemleri veya olayları görmesine olanak tanır veya izleyicilerin, normal hızda oynatıldığında genellikle izleyiciyi sıkacak şekilde eylem veya olayları görmesini sağlar. Sahnenin gerilimini artırmaya yardımcı olabileceğinden gergin bir sahne için de kullanılırken bir müzik eşliğinde komedi etkisi yaratmaya da yardımcı olur. Ayrıca özellikle genel planlarda zaman geçişlerini göstermek için de sıkça başvurulan bir tekniktir.
Soru: Akan Çekim (Bullet Time/Frozen Moment/Flow Motion/Dead Time/Time Slice)nedir?
Cevap: Ağır çekimde görüntüdeki tüm unsurlar yavaş hareket eder, hızlı çekimde de tüm unsurlar olduğundan daha hızlı hareket eder. Birinde zaman olduğundan daha yavaş, diğerinde ise daha hızlıdır. Ancak akan çekim; kişi, nesne ya da kamera üçlüsünden biri ya da ikisi yavaşken, diğerinin daha hızlı olduğu çekim ve kurgu tekniğidir.
Soru: Akan çekim nerelerde kullanılır?
Cevap: Genellikle aksiyon filmlerinde tercih edilir. Birkaç değişik şekilde uygulanabilir: Tüm oyuncular dondurulmuş veya ağır çekimdeyken;
a. Kamera hızlı ve hareketlidir.
b. Filmin kahramanı normal hızda veya normalden fazla hızda hareketlidir.
c. Hem kamera hem de filmin kahramanı normal hızda veya normalden fazla hızda hareketlidir.
Çok etkileyici bir teknik olan akan çekim, özel tekniklerle oluşturulabilmektedir.
Soru: Eşlemeli Kesme Tekniği (Match Cut) nedir?
Cevap: Uyum kesmesi olarak da adlandırılan bu teknik, bir sahneden ardından gelen sahneye akıcı bir şekilde geçmek için her iki sahnede yer alan ortak ya da benzer her türlü görsel ya da işitsel unsurun kullanılmasıdır. Başka bir ifade ile eşlemeli kurgu; bir aksiyonun, bir biçimin ya da bir mizansen ögesinin tekrarlanmasıyla oluşturulur.
Soru: Kaç tür eşlemeli kesme vardır?
Cevap: Üç tür eşlemeli kesme vardır. Bunlar grafik, hareket ve ses köprüsü kesmeleridir.
Soru: Grafik Eşlemeli Kesme (Graphic Match Cut) nedir?
Cevap: İki sahne arasında ortak olan biçimler, yapılar ve renkler aracılığı ile yapılan kesme türleridir.
Soru: Hareketi Kesme (Matching on Action Cut) nedir?
Cevap: Hareketi kesme, iki ya da daha fazla kamera açısından çekilmiş olan bir hareketin, bir eylemin (yani bir fiziksel hareket veya değişimin) birbirlerine bağlanması sonucu oluşturulan kurgu tekniğidir.
Soru: Ses Köprüsü (Sound Bridge) nedir?
Cevap: İki sahneyi birbirine bağlamak için bir ses unsurunun (müzik, efekt, konuşma vb.) kullanılmasıdır.
Soru: Kaç tür ses köprüsü vardır?
Cevap: İki tür ses köprüsü vardır. Bunlar; J kesme (J-cut) ve L kesmedir (L-cut). J kesme, ilk sahnedeki sesin ikinci sahnede devam etmesidir. L kesmede ise ikinci sahne henüz ekrana gelmeden ikinci sahneye ait sesin birinci sahnenin sonunda duyulmaya başlamasıdır.
Soru: Çapraz Kesme Tekniği (Cross Cut) nedir?
Cevap: Bu teknik almaşık kurgu olarak da adlandırılır. İki farklı mekânda meydana gelen ve birbirleriyle bağlantılı olan iki olay arasında kesmelerle gidip gelme tekniğidir. Bu da iki eylemin aynı anda gerçekleştiğini düşündürebilir fakat bu mutlaka öyle olmak zorunda değildir. Yani iki olaydan biri geçmişte yaşanmış olabileceği gibi filmin öyküsüne göre gelecekte de yaşanabilir veyahut sadece izleyici yanıltmak için bu tekniğe başvurulmuş olabilir.
Soru: Çapraz kesmenin kullanım amacı nedir?
Cevap: Çapraz kesmenin kullanım amaçlarından bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Öykünün iki ya da daha fazla parçasını sırayla görüntüleyerek ilgiyi arttırmak.
• Olaylar bir doruk noktasına doğru ilerlerken seyircileri gerilim içinde bırakarak gerilimi arttırmak.
• Çarpıcı bir doruk noktasında bir araya gelecek olan iki devinimi kurgulayarak çatışma oluşturmak.
• İnsanlar, ülkeler, kültürler, ürünler, yöntemler veya olaylar arasında karşılaştırma yapmak.
Soru: Plan-Sekans Tekniği (Long Take) nedir?
Cevap: Sekans çekimi olarak da adlandırılan bu teknik, bir sahnenin tek plandan (çekimden) oluşmasını ifade eder. Bir sahne, başından sonuna kadar kesintisiz bir şekilde çekilir ve kurgu sürecinde de bu sahnenin akışını, sürekliliğini bozacak herhangi bir işlem yapılmaz. Bu teknik, yalnızca çekim sürecinde meydana getirilebilir. Bu teknik sayesinde çekimi yapılan sahne, gerçek zamanlı ve doğal bir akış içinde gösterilir. Ancak bunun için kamera hareketleri ve oyuncu hareketlerinden doğacak trafik ile ışık ve dekor çok iyi planlanmalıdır.
Soru: Plan-sekans tekniğini hangi yönetmenler kullanmışlardır?
Cevap: Yunan yönetmen Theodoros Angelopoulos, Rus yönetmen Andrei Tarkovsky, Japon yönetmen Kenji Mizoguçi, Macar yönetmen Miklós Jancsó, Fransız yönetmen Jean Renoir ve Türk yönetmen Nuri Bilge Ceylan gibi isimler plan-sekans tekniğini filmlerinde sıkça kullanmışlardır.
Soru: Kesme Geciktirmesi (Suspense Time) nedir?
Cevap: Bu teknik, bir sahnede seyirci üzerinde gerginlik yaratan bir olayın sonuçlanmasını ya da sonucun seyirciye gösterilmesini geciktirerek seyircinin merak, ilgi ve endişesinin üst seviyede tutulmasını sağlayan stratejik bir yöntemdir.
Soru: Yinelemeli Kurgu (Overlapping Editing) nedir?
Cevap: Bir filmdeki önemli bir aksiyonun farklı açılardan çekilerek arka arkaya gösterilmesidir. Aksiyon bir kez meydana gelmesine rağmen, bu aksiyon farklı açılardan yapılan çekimlerle tekrar tekrar gösterilir.
Soru: Yinelemeli Kurguhangi amaç için kullanılır?
Cevap: Aksiyonun önemli olduğu görsel olarak da vurgulanmış olur. Bu durum ayrıca sinematik zamanı uzatarak dramatik etkiyi arttırır.
Soru: Geriye Dönüş (Flashback) nedir?
Cevap: Filmin doğal anlatım zamanından daha önce yaşanmış olayları göstermeye geriye dönüş (flashback) adı verilir.
Soru: Geriye dönüş tekniği hangi amaç için kullanılır?
Cevap: Geriye dönüş tekniğinde amaç, o an sahnedeki durumun ya da olayın, geçmişte yaşanılanlarla açıklanmaya çalışılmasıdır. Yani o sahnedeki durum ile geçmiş arasında bir neden sonuç ilişkisi kurulur. Bazen de filmde daha önce gösterilmiş bir olayı izleyiciye yeniden hatırlatmak amacıyla da geriye dönüş tekniğine başvurulabilir. Geriye dönüş, kurgu sürecindeki basit görüntü geçiş türleriyle yapılabileceği gibi önceden tasarlanmış yaratıcı geçiş yöntemleriyle çekim sürecinde de yapılabilir ve bunlar çok daha etkili olur.
Soru: İleriye Sıçrama (Flashforward) nedir?
Cevap: Filmin mevcut (o andaki) zamanından gelecek zamana yapılan atlamaya ileriye sıçrama adı verilir. Zamandaki bu hareket sahneler arasında meydana gelir.
Soru: İleriye sıçrama hangi amaç için kullanılır?
Cevap: Bu teknik iki amaçla kullanılır: Birincisi, filmsel zaman içinde anlatıya katkıda bulunmayan sahne ve olayların atlanarak geçilmesidir. Normalde A-B-C-D şeklinde devam eden olay dizimi filmde A-B-D halinde kısaltılmış olur. İkinci türde ise karakterlerin ileride yaşayacakları olaylar, durumlar, tahminler, hayaller, planlar ve korkular, zamanda ileriye (gelecek zamana) sıçrayarak gösterilir. Bunda ise olay dizimi A B D C şeklini alır. Bu türde ise film sıçradığı gelecek zamanda yeniden geriye dönerek kaldığı yerden devam eder. Bu tekniğin kullan amacı yalnızca gerçekleşecek olayları göstermek değil aynı zamanda olası muhtemel (hayaller, beklentiler, planlar, kabuslar vb.) olayları göstermek için de kullanılır.
Soru: Geriye Gidiş / Ters Kronoloji (Reverse Chronology) nedir?
Cevap: Bu teknik, bir anlatıda olayların sondan başa doğru anlatılmasıdır. Yani öykü, kronolojik olarak ileriden gösterilmeye başlar ve geçmişe doğru akar.
Soru: Ters Kronoloji’nin kullanım amacı nedir?
Cevap: Ters kronoloji kullanan bir anlatı, sonuçları nedenlerden önce sunarak izleyiciden karakter motivasyonları ve olay örgüsü hakkındaki bilgileri bir araya getirmesini ister ve onları kendilerine “bunun için mi böyle davrandı?” gibi sorular sormaya teşvik eder.
Soru: Devamlılık nedir?
Cevap: Devamlılık, klasik kurgu anlayışının temelidir. Buradaki devamlılık kavramı ile kastedilen; hareket, uzam ve zaman ile ilgili unsurların bir plandan diğerine geçerken bütünlük ve tutarlılık arz etmesidir.
Soru: Blain Brown’a göre devamlılık nedir?
Cevap: Devamlılık, gerçekmiş görünümü sağlayabilmeleri için öyküde, konuşmalarda ve görüntüde tutarlılık demektir.
Soru: Devamlılık türleri nelerdir?
Cevap: İçerik Devamlılığı, Hareket Devamlılığı, Konum Devamlılığı ve Zaman Devamlılığı
Soru: İçerik Devamlılığı nedir?
Cevap: İçerik devamlılığı, sahnede görülen her şeye uygulanır: kıyafet, saçlar, aksesuarlar, oyuncular, arka plandaki arabalar, saatin gösterdiği zaman vs. Bu tür sorunlar çok belirgininden (sahnenin başında karakterin şapkası kırmızıydı, yakın planda yeşile döndü) pek de fark edilmeyene (karakter odaya girdiğinde sigarası bitmek üzereydi, şimdi ise elinde yeni yanmış bir sigara var) kadar yayılan bir yelpaze oluşturur.
Soru: Hareket Devamlılığı nedir?
Cevap: Bir planda hareket eden bir şey, sonraki planda da hareket etmelidir. Bir kapıyıaçmak, bir kitabı almak ya da arabayı park etmek, birinden diğerine harekette “boşluk” olmamalıdır. Kurguda planların devamlılık kurallarına göre bağlanabilmesi için çekim sürecinde dikkatli olmak gerekir. Her tür hareketi güvenli ve kurgucuya seçenek tanıyacak şekilde çekmek için, her hareket birbiriyle örtüşmelidir.
Soru: Konumda Devamlılık nedir?
Cevap: Çekimlerde aksesuarların konumunda devamlılık hep sorun yaratır. Sahnede kullanılan aksesuar her tekrarda yer değiştirir. Bunların ilk ve son yerlerinin her tekrarda aynı olması gerekir; yoksa bu planlar kurguda büyük sorunlar yaratabilir.
Soru: Zamanda Devamlılık nedir?
Cevap: Bu kavram, hep aynı zamanı göstermesi için saati ayarlamayı belirtmez (bu aksesuar devamlılığıdır ve içerik devamlılığı konusuna girer), daha çok sahne içindeki süre akışıyla ilgilidir.
Soru: 180 Derece Kuralı (Aks/Aksiyon Çizgisi) nedir?
Cevap: Devamlılık kurgusunun dayandığı bu temel kural, görsel hikaye anlatımının temelini oluşturur ve izleyici için kusursuz ve tutarlı bir görsel deneyim yaratılmasına yardımcı olur. 180 derece kuralı, ekrandaki karakterler arasındaki mekânsal ilişkileri düzenleyen bir sistemdir. Üç boyutlu gerçek dünyanın, iki boyutlu bir ekrana/perdeye aktarılması sonucu ortaya çıkmıştır. Bu kural, kameranın iki karakter arasındaki hayali çizginin bir tarafında kalması gerektiğini, böylece kameranın konumu ne olursa olsun her karakterin her zaman aynı yöne bakıyormuş gibi görünmesi gerektiğini belirtir. İzleyici perspektifinin tutarlılığını güvence altına alan bir kuraldır.
Soru: 180 derece kuralıne için geçerlidir?
Cevap: 180 derece kuralı nesnelerin hareketi veya bir karakter ile nesne arasındaki bakış için geçerlidir.
Soru: Hareket Yönü/Ekran Yönü nedir?
Cevap: Filmdeki karakterlerin içinde yaşadığı ve hareket ettiği dünya gerçek mekânlarmış gibi ele alınmalı ve bundan dolayı sağ, sol, yukarı ve aşağı gibi kavramların doğal kurallarına sadık kalınmalıdır. En yalın haliyle örneklenirse çerçevenin bir tarafından, örneğin sağından çıkan bir karakter ya da obje, bir sonraki kesmede çerçevenin solundan girmelidir.
Soru: Hareket uyumu nedir?
Cevap: Hareket uyumu prensip olarak kurguda birbirine bağlanacak çekimlerin içindeki obje ya da karakter hızlarını ve çekimlerin kamera hareketlerini göz önünde bulundurur. Örneğin hareketli görüntüden sonra ekrana durgun bir çerçevenin çıkmasıyla, gözler belirli bir süre daha hareket halinde olan fonu takip etmeye çalışacak ve birdenbire donmuş bir görüntüye takılacaktır. Bu durum kurguda sıçrama etkisi yaratacak ve dolayısıyla kurgu fark edilecektir. Bu durumun yaşanmaması için en önemli koşul, hareket değişikliğinin izleyicinin gözleri önünde aynı çerçevede cereyan etmesidir.
Soru: 30 Derece Kuralı nedir?
Cevap: Sıçrama olmaması için kameranın birinci konumu ile ikinci konumu arasında en az 30 derecelik bir mesafe olmalıdır. Bunun yanı sıra iki çekim arasında en az iki ölçek farkın olması da sıçramanın meydana gelmesini engelleyebileceği gibi görüntünün akıcılığına ve bağlanabilirliğine olumlu etki edecektir. 30 derece kuralına uymayan iki plan arasındaki bağlanabilirlik sorunu, bu iki plan arasına konulacak detay bir çekimle de çözülebilir. Bu detay çekim (ara çekim ya da koruma çekimi) ilgili sahnenin o anki duygusuyla ilişkili olursa, çekimlerde yapılan fark yaratma hatasını telafi etmekle kalmaz, sahnenin o anki duygusunu daha da pekiştirebilir.
Soru: En çok kullanılan çekim ölçekleri nelerdir?
Cevap: Çok Genel Plan, Genel Plan, Boy Plan, Diz Plan, Bel Plan, Göğüs Plan, Yakın Plan, Çok Yakın Plan, Ayrıntı Plan. Bu ölçekler en uzaktan yakına doğru sıralanmıştır. Görüntüde bir sıçrama olmaması için ölçekler arası geçişte en az iki plan fark olmalıdır. Bunun yanı sıra çok genel bir plandan çok yakın bir plana da geçilmemelidir.
Soru: Bakış Çizgisi Uyumu nedir?
Cevap: Bu kural, açı/karşı açı ve bakış uyumu ile ilgilidir ve 180 derece kuralını temel almasından dolayı devamlılık kurgusunu referans alır. 180 derece kuralına göre bir sahnedeki bir kişinin yürümesinin, iki kişinin konuşmasının ve bunun gibi yönsel hareketlerin bir çizgi üzerinde olduğu varsayılır. Bakış yönü, karakterin olduğu yöne ve yüksekliğe göre yapılmalıdır.
Soru: Hareketi Kesme (Cutting on Action/Matching on Action) nedir?
Cevap: Bu tür devamlılık kurgularına “aksiyon içinde kesme” adı da verilir. Hareketi kesme, iki ya da daha fazla kamera açısından çekilmiş olan bir hareketin, bir eylemin (yani bir fiziksel hareket veya değişimin) birbirlerine bağlanması sonucu oluşturulan kurgu tekniğidir.
Soru: Kurguda geçiş türlerinden kesme nedir?
Cevap: Kesme, bir çekimden bir diğer çekime geçişte herhangi bir efekt kullanmadan, doğrudan geçmeyi ifade eder. Kesme ile bir çekimin son karesinin ardından, sonraki çekimin ilk karesinin peş peşe gelmesi sağlanır. Sinema ve televizyon yapımlarında en çok kullanılan, en basit görüntü geçiş türü budur.
Soru: Zincirleme (Dissolve) nedir?
Cevap: Kesmeden sonra en çok kullanılan geçiş türüdür. Zincirleme, bir görüntüden diğerine geçilirken ilk görüntünün yavaş yavaş kaybolması ve ikinci görüntünün aynı hızla belirginleşmesidir. Kesmeye kıyasla yumuşak bir geçiş türü olan zincirleme, kesmeden daha uzun bir zaman geçişi duygusu verir ve sıklıkla, gelmekte olan bir geçmişe dönüşün işareti olarak kullanılır.
Soru: Kararma ve Açılma (Fade In- Fade Out) nedir?
Cevap: Ekrandaki bir görüntünün ışığının yavaş yavaş kaybolarak yerini siyaha (ya da başka bir renge, örneğin beyaz da olabilir) bırakmasına kararma, siyahın yavaş yavaş kaybolarak yerini bir görüntüye bırakmasına açılma adı verilir. Açılma ve kararma birbirlerinin tersi anlamlara sahip tekniklerdir. Hızlı bir geçiş olankesmenin aksine, bu geçiş teknikleri sahneleri ve sekansları daha yumuşak bir şekilde birbirine bağlar.
Soru: Bindirme (Superimposition) nedir?
Cevap: Bindirme tekniği, iki farklı görüntünün üst üste bindirilerek bir süre ekranda birlikte görünmeye devam etmeleri esasına dayanır. Bindirme, zincirleme tekniğine benzese de aslında aralarında önemli bir fark vardır: Zincirleme tekniğinde bir görüntü ekrandan yavaş yavaş silinirken diğer görüntü de aynı hızla belirginleşmeye başlar. Oysa bindirme tekniğinde bir görüntünün üstüne bir başka görüntü geldiğinde birinci görüntü kaybolmaz; her iki görüntü ekranda yarı saydam bir şekilde kalmaya devam eder.
Soru: Donma (Freeze/Frame Shot) nedir?
Cevap: Bir sahnenin ya da filmin sonunda, ekrandaki görüntünün son karesinin dondurularak ekranda bir süre kalmasıdır. Zamanın ve dolayısıyla karakterin eyleminin aniden durdurularak izleyicilerin dikkatinin bu görüntü üstünde yoğunlaştırılması amaçlanır.
Soru: Silme (Wipe) nedir?
Cevap: Silme tekniği, ekrandaki görüntünün kendinden sonraki görüntü tarafından ekranın bir tarafına doğru itilerek ekrandan çıkarılmasıdır. Böylece birinci görüntü ekrandan gitmiş, ikinci görüntü ekrana gelmiş olur. Bu silinen görüntü ekranın alt, üst, sağ ya da sol yönüne doğru itilebileceği gibi farklı geometrik şekillerde de gerçekleşebilir.
Soru: İris - Noktalı Açılma/Kapanma nedir?
Cevap: İris, genellikle filmlerin başında ve sonunda nadiren de olsa ortalarındakullanılan bir tekniktir. Filmlerin başında ve sonunda kullanılması, filmin başladığı ve bittiğine dair güçlü bir etki yaratır. İris-in, siyah ekranda beliren küçük dairenin gittikçe genişleyerek tüm ekranı kaplaması tekniğidir ve filmin başladığını belirtir. İris-out tekniğinde ise ekran dıştan içeri doğru bir daire şeklinde daralarak kararır ve filmin bittiğini gösterir. Bu açılma ve kapanma tekniğindeki daire mutlaka ekranın ortasından başlamak ya da bitmek zorunda değildir.
Soru: Bulanıklaşma ve Netleşme (Out of Focus–Sharp Focus) nedir?
Cevap: Bu teknik, ilk sahnedeki görüntünün netliğini yavaş yavaş kaybedip belirsizleşmesi (bulanıklaşma) ve ardından gelen sahnenin de yavaş yavaş belirginleşmesi (netleşme) ile oluşur. Tıpkı kararma ve açılmada olduğu gibi iki teknik birbirini takip eder. Bu teknik, çekimler sırasında kameranın netlik bileziği ile yapılabileceği gibi kurgu sürecinde dijital olarak da gerçekleştirilebilir.
Ünite 4
Soru: Dijital kurgu devriminin öncüleri arasında yer alan kişi kimdir?
Cevap: Dijital kurgu devriminin öncüleri arasında yer alan Walter Murch, 1990’larda yaptığı yenilikçi çalışmalarla, bu alanın evriminde önemli bir uzmandır.
Soru: Dijital video kurgu nedir?
Cevap: Dijital video kurgu: Video kurgusu en basit tanımıyla hareketli video projelerindeki görüntülerin kesilmesi, kırpılması, üst üste bindirilmesi; özel efektler, müzik, ses kayıtları eklenmesi yoluyla düzenlenip, kaydedilmesi ve aktarılması işlemidir.
Soru: Dijital kurgunun, yapmış olduğu en büyük devrim nedir?
Cevap: Dijital kurgunun, mekanik düzenleme masalarından esinlenilerek hazırlanmış olmasına rağmen, getirdiği en büyük devrimlerden biri, kurgucuların malzeme ile olan fiziksel temasını ortadan kaldırmasıydı.
Soru: İlk dijital kurgu programları neleri içermekteydi?
Cevap: İlk dijital kurgu programları, genellikle özel donanımlarla birlikte kullanılmıştır. Bu donanımlar, video kayıt cihazlarına bağlanan geniş kartlar ve yazılım paketleri içermekteydi. Ancak, dijital kurgu programları daha sonra, donanım gereksinimleri daha düşük olan yazılım tabanlı çözümlere evrilmiştir.
Soru: Adobe Premiere Pro nedir?
Cevap: Adobe Premiere Pro, Adobe Systems tarafından geliştirilen profesyonel bir video düzenleme yazılımıdır. Bu yazılım, film yapımcılarının, video editörlerinin, web geliştiricilerinin, öğrencilerin ve diğer dijital yayıncılarının video düzenleme ve post-prodüksiyon için en yaygın kullanılan video düzenleme programlarından biridir.
Soru: Adobe Premiere Pro’nun 2023 sürümü nasıldır?
Cevap: Adobe Premiere Pro’nun 2023 sürümü olan 24.0.3, gelişmiş yapay zeka desteği, genişletilmiş format desteği, iyileştirilmiş işbirliği araçları ve yenilenmiş kullanıcı arayüzü eklenmiştir. Yapay zeka destekli özellikler, Adobe Sensei ile zenginleştirilerek, düzenleme süreçlerini daha da otomatikleştirir ve kullanıcıların yaratıcı süreçlerde zaman kazanmalarını sağlar. Sonuç olarak video düzenleme ve post-prodüksiyon disiplinlerinde faaliyet gösteren profesyoneller için tasarlanmış, endüstri standardı bir yazılımdır. Kullanıcı dostu arayüzü, genişletilmiş özellik seti ve diğer Adobe ürünleriyle entegrasyonu, bu yazılımı, modern video prodüksiyon süreçlerinin tüm yönlerini kapsayacak şekilde donanımlı hale getirir. Adobe Premiere Pro, kurgudan son teslime kadar tüm aşamalarda profesyonellere güçlü bir iş ortamı sunar.
Soru: Adobe Premiere Pro programı 2024 sürümü açıldığında, yeni bir proje oluşturmak için gerekli temel adımlar nelerdir?
Cevap: Yeni bir proje oluşturmak için gerekli temel adımlar şu şekildedir:
1. Görsel 4.3’teki arayüzde kırmızı çerçeveyle gösterilen: Yeni proje oluşturmak için açılış ekranında önce ‘New Project’ (yeni proje) butonuna tıklayın.
2. Görsel 4.4’teki arayüzde kırmızı çerçeveyle gösterilen: “Project name” bölümünden projeniz için bir ad girin ve projenin kaydedileceği konumu seçin.
3. Görsel 4.4’teki arayüzde sarı çerçeveyle gösterilen: Projeyi oluştururken, ihtiyaç duyacağınız dosyaları başlangıçta projenize dahil etmek üzere, “local” yani bilgisayarınızdaki dosyaları veya “devices” yani taşınabilir diskler, USB bellekler gibi harici depolama cihazlarınızdaki dosyaları kullanabilirsiniz.
Soru: Adobe Premiere Pro programı 2024 sürümü açıldığında, karşılama ekranında mevcut bir proje oluşturmak için gerekli temel adımlar nelerdir?
Cevap: Mevcut bir projeyi açacaksanız:
1. Açılış ekranında ‘Open Project’ (proje aç) seçeneğine tıklayarak mevcut bir projeyi açabilirsiniz.
2. Bilgisayarınızda veya bilgisayarınıza bağlı depolama cihazlarında yer alan prproj uzantılı projeyi bulun ve seçin.
Soru: Görsel 4.4’teki arayüzde yeşil çerçeveyle gösterilen “import settings” bölümünde yer alan ayarların
işlevleri nelerdir?
Cevap: Copy Media: Proje içinde kullanılacak medya dosyalarını projenizle birlikte belirli bir konuma kopyalamak için bu seçeneği kullanabilirsiniz. Bu, dosyaların yönetimini ve erişilebilirliğini kolaylaştırır.
New Bin: Projede medya dosyalarını organize etmek için yeni klasörler (binler) oluşturabilirsiniz. Bu, projenin daha düzenli olmasını sağlar ve dosyalara hızlı erişim sunar.
Create New Sequence: Yeni bir sekans oluşturarak düzenleme işlemlerine başlayabilirsiniz. Sekans, kliplerin ve diğer medya ögelerinin düzenleneceği zaman çizelgesidir.
Soru: Adobe Premiere Pro ile çalışmalar hangi panellerde yapılır?
Cevap: Adobe Premiere Pro ile çalışmaların çoğu üç panelde yapılır. Bunlar: Videonuzun bulunduğu proje paneli, kliplerin yerleştirildiği zaman çizelgesi paneli, oynatmayı gösteren program ve kaynak monitörü panelleridir.
Soru: İçe Aktarma (import) nedir?
Cevap: İçe Aktarma (import): Herhangi bir dosyanın herhangi bir dijital video editing sistemine aktarılması işlemine içe aktarma (import) denilir. İçe aktarma işlemi, dosyalarınızı organize etmenize ve düzenleme sürecinde onlara erişim sağlamanıza imkan tanır.
Soru: İçe aktarma (import) ara yüzündeki sarı renkle çerçevelenen ayarlar soldan sağa doğru nasıl sıralanmıştır?
Cevap: İçe aktarma (import) arayüzündeki sarı renkle çerçevelenen ayarlar soldan sağa doğru sırayla şöyledir:
1. Liste Görünümü: Bu ikon, medya dosyalarınızı bir liste halinde gösterir. Liste görünümünde, dosya adı, türü, süresi ve diğer meta veriler gibi ek detayları görebilirsiniz. Bu görünüm, dosyalar arasında hızlı bir şekilde gezinmek ve özellikle çok sayıda dosyayı yönetirken detaylı bilgiye ulaşmak için kullanışlıdır.
2. İkon Görünümü: İkon görünümü, medya dosyalarınızı küçük görseller olarak gösterir. Bu görünüm, görsel içeriklerle çalışırken kullanışlıdır çünkü dosyaların ön izlemelerini görmenizi ve içerikleri hızla tanımanızı sağlar.
3. Freeform (Serbest Görünüm): Freeform görünümü, dosyalarınızı serbestçe düzenleyebileceğiniz bir alanda gösterir. Bu görünüm, dosyalarınızı istediğiniz gibi sıralamanıza, gruplamanıza ve düzenlemenize olanak tanır. Özellikle yaratıcı düzenleme süreçlerinde veya hikâye anlatımı için belirli bir sırayla medya dosyalarını organize etmek istediğinizde yararlıdır.
4. Simge Boyutu: Simge boyutu kaydırıcısı, ikon görünümünde dosyaların ön izlemelerinin büyüklüğünü ayarlamanızı sağlar. Bu kaydırıcıyı kullanarak, ikonların küçükten büyüğe doğru boyutunu değiştirebilirsiniz.
Soru: İçe aktarma (import) ara yüzündeki kırmızı renkle çerçevelenen ayarlar soldan sağa doğru nasıl sıralanmıştır?
Cevap: Kırmızı renkle çerçevelenen ayarlar soldan sağa doğru sırayla şöyledir:
1. Bul-Ara (Search): Bu özellik, projenizdeki veya içe aktarılmış medya kütüphanenizdeki belirli dosyaları veya medya ögelerini bulmanızı sağlar. Arama çubuğuna bir anahtar kelime veya dosya adı yazarak hızlı bir şekilde ilgili sonuçları listeleyebilirsiniz.
2. Yeni Klasör (New Bin): Bu düğme, projenizdeki medya dosyalarını organize etmek için yeni bir klasör (veya Premiere Pro’da “bin” olarak adlandırılır) oluşturmanıza olanak tanır. Yeni bir bin oluşturarak benzer dosyaları gruplandırabilir ve projenizi daha düzenli tutabilirsiniz.
3. Yeni Item (New Item): Bu düğme, projenize yeni bir sekans, başlık, ayar katmanı gibi yeni ögeler eklemenize imkan verir. Yaratmak istediğiniz yeni ögeyi bu menü aracılığıyla hızlıca oluşturabilirsiniz.
4. Sil (Delete): Seçili dosya veya ögeyi projenizden veya medya kütüphanenizden silmek için kullanılır. Yanlışlıkla eklenmiş veya artık projenizde ihtiyaç duyulmayan ögeleri bu düğme ile kaldırabilirsiniz
Soru: Sekans (Sequence) nedir?
Cevap: Sekans, Adobe Premiere Pro’da, video, ses ve diğer görsel medya ögelerinin düzenlendiği, zaman çizelgesi (timeline) üzerinde çalıştığınız bir dizilim alanı olarak tanımlanabilir. Her sekans, belli bir düzenleme amacına hizmet eder ve kendi ayarlarına sahip olabilir; bu da projenin esnekliğini ve yönetilebilirliğini artırır.
Soru: Üst menü kullanarak sekans nasıl oluşturulur?
Cevap: Üst Menü Kullanarak Sekans Oluşturma: Adobe Premiere Pro’nun üst menüsünde yer alan ‘File’ menüsünden ‘New’ seçeneğine ve ardından ‘Sequence’ seçeneğine tıklayarak yeni bir sekans oluşturabilirsiniz.
Soru: Proje paneli üzerinden sekans nasıl oluşturulur?
Cevap: Proje Paneli Üzerinden Sekans Oluşturma: Proje Panelinde sağ tıklayın, ‘New Item’ seçeneğine gidin ve ‘Sequence’ seçeneğini seçin.
Açılan pencerede, ‘Sequence Presets’ sekmesinden hazır sekans ayarları arasından birini seçebilirsiniz.
Alternatif olarak, ‘Settings’ sekmesine geçerek özel çözünürlük, kare hızı ve diğer teknik özellikleri manuel olarak girebilirsiniz. Bu, projenin özel ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş bir sekans oluşturmanıza olanak tanır.
‘Save Presets’ özelliğini kullanarak, özel ayarlarınızla bir sekans şablonu oluşturabilir ve bunu daha sonraki projelerde kullanmak üzere kaydedebilirsiniz.
Soru: Otomatik sekans nasıl oluşturulur?
Cevap: Otomatik Sekans Oluşturma: Proje içerisine aktardığınız bir videoyu doğrudan zaman çizelgesine (timeline) sürükleyerek otomatik bir sekans oluşturabilirsiniz. Bu yöntem, sürüklediğiniz video dosyasının teknik özelliklerine dayalı otomatik bir sekans ayarı yapar. Bu, hızlı ve basit bir düzenleme için kullanışlıdır fakat eğer videonuzun son halinin farklı bir çözünürlük veya kare hızına sahip olmasını istiyorsanız, daha önce bahsedilen manuel yöntemlerle sekans oluşturmanız tavsiye edilir.
Soru: Sekans ayarları nedir?
Cevap: Sekans Ayarları, Adobe Premiere Pro’da düzenleme işlemleriniz için temel video ve ses ayarlarınızı belirlediğiniz alandır. Bu ayarlar, projenizin teknik özelliklerini ve iş akışınız etkileyecek olan çeşitli parametreleri içerir.
Soru: Sekans ayarlarından Editing Mode’un işlevi nedir?
Cevap: Editing Mode: Bu ayar, önizleme dosyalarınız ve geri oynatma sırasında kullanılacak video formatını seçmenizi sağlar. Ancak, nihai video çıktınızın formatı ve kalitesi üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Özelleştirilebilir bir yapı sunan “Custom” seçeneği ise diğer ayarları kişiselleştirilmesine olanak tanır.
Soru: Sekans ayarlarından Timebase’ın işlevi nedir?
Cevap: Timebase: FPS değeri olarak da bilinen zaman tabanı, bir saniye içerisinde gösterilecek olan kare sayısını belirtir. Bu değer, çekim yaptığınız cihazı özelliklerine veya videonuzun nihai kullanım amacına bağlı olarak ayarlanabilir.
Soru: Sekans ayarlarından Frame Size’ın işlevi nedir?
Cevap: Frame Size: Sekansınızın boyutlarını piksel cinsinden ifade eder. “Horizontal” yatay piksel sayısını, “Vertical” ise dikey piksel sayısını belirtir. Örneğin, Full HD bir görüntü için kullanılan 1920x1080 değerleri burada tanımlanır.
Soru: Sekans ayarlarından Working Color Space’ın işlevi nedir?
Cevap: Working Color Space: Eğer projeniz özel bir renk uzayı gerektiriyorsa, bu ayar kullanılır. Belirli bir renk profili veya renk düzenlemesi gerektiren projeler için önemlidir.
Soru: Sekans ayarlarından Maximum Bit Depth’ın işlevi nedir?
Cevap: Maximum Bit Depth: Sekansta oynatılan video için renk bit derinliğini en üst düzeye çıkarır. Eğer projeniz Adobe Photoshop gibi programlardan gelen veya yüksek çözünürlüklü video kameralar tarafından kaydedilen yüksek bit derinliğine sahip varlıkları içeriyorsa, bu seçeneği aktif hale getirmek daha kaliteli sonuçlar elde etmenizi sağlayabilir.
Soru: Sekans ayarlarından Maximum Render Quality’ın işlevi nedir?
Cevap: Maximum Render Quality: Büyük formatlardan daha küçük formatlara veya yüksek tanımlı formatlardan standart tanımlı formatlara ölçekleme yapılırken görüntü kalitesini korumak için kullanılır. Hareketli varlıkların netliğini artırır ve hareket kalitesini iyileştirir. Ancak bu seçeneğin aktif edilmesi işleme süresini uzatabilir ve normal kaliteye göre daha fazla RAM kullanımı gerektirebilir.
Soru: Çalışma alanı nelerden oluşur?
Cevap: Çalışma alanındaki mor renkle çerçevelenen kaynak monitörü (source monitor), turuncu renkle çerçevelenen program monitörü (program monitor), mavi renkle çerçevelenen zaman çizelgesi (timeline), kırmızı renkle çerçevelenen araçlar (tools), yeşil renkle çerçevelenen proje bölümünden (project) oluşur.
Soru: Adobe Premiere Pro’daki kaynak monitörü (source monitor) nedir?
Cevap: Kaynak monitörü (source monitor), projenize içe aktardığınız belgelerin, zaman çizelgesine aktarmadan (timeline) detaylı önizlemesini yapabileceğiniz bir araçtır.
Soru: Kaynak monitörünün temel işlevleri nelerdir?
Cevap: Kaynak monitörünün temel işlevleri:
Önizleme: Projenize içe aktardığınız ham video klipleri, ses dosyalarını ve diğer medya türlerinin önizlemesini buradan yapabilirsiniz.
Seçim: Belirli bir video veya ses bölümünü seçmek ve zaman çizelgesine eklemek için kullanılır.
Soru: Kaynak monitörü arayüzünde görülen harfler ve işlevleri nelerdir?
Cevap: Kaynak monitörü arayüzünde görülen ve A harfiyle gösterilen kaydırma çubuğu görüntüyü ileri/geri oynatmak için kullanılır. B ile gösterilen “drag video only”, zaman çizelgesine sadece görüntü atmak için kullanılır. Bu seçili iken ses dosyası zaman çizelgesine atılmaz. C ile gösterilen drag audio only, zaman çizelgesine sadece sesi atmak için kullanılır. D ile görüntüyü oynatma kalitesi ayarını gösterir. D ile gösterilen bu ayar değiştirilebilir bir ayardır.
Soru: Adobe Premiere Pro’daki program monitörü (program monitor) nedir?
Cevap: Adobe Premiere Pro’daki program monitörü (program monitor), video düzenleme sürecindeki önemli bir bileşendir. Program monitörünün temel işlevi zaman çizelgesi (timeline) üzerinde yaptığınız tüm düzenlemelerin ve değişikliklerin gerçek zamanlı izlenmesini sağlar.
Soru: Adobe Premiere Pro’daki zaman çizelgesi (timeline) nedir?
Cevap: Adobe Premiere Pro’daki zaman çizelgesi (timeline), video düzenleme sürecinin en kritik bileşenlerinden biridir. Zaman çizelgesinin temel işlevi projenize dahil etmek istediğiniz tüm video, ses, yazı (title), görsel ve diğer medya dosyalarını ekleyip, bunları düzenlemeye olanak tanımasıdır. Farklı bir ifadeyle Adobe Premiere Pro’daki zaman çizelgesi (timeline), video, ses, yazı (title), görsel ve diğer medya dosyalarını sıralamanızı, senkronize etmenizi ve düzenlemenizi sağlayan bir araçtır. Bu, projelerde görsel ve işitsel içeriği bir araya getirme, kesme, hızını ayarlama, geçişler ekleme ve efektler uygulama vb. işlemlerinin yapıldığı yerdir.
Soru: Zaman çizelgesi arayüzünde görülen düğmelerin işlevleri nelerdir?
Cevap: Zaman çizelgesi arayüzünde görülen düğmelerin işlevleri şöyledir:
Sekanslar: Bu alanda proje içindeki farklı sekanslar listelenir. Her sekans, kendi zaman çizelgesi, kanal ayarları ve içerikleri ile bir düzenleme bölümüdür.
Oynatma Çubuğu Konumu (Playhead): Zaman çizelgesindeki mevcut konumu gösterir. Bu, videonun hangi noktasının program monitöründe görüntülendiğini belirtir. Kullanıcı, oynatma çubuğunu sürükleyerek farklı zamanlara geçiş yapabilir.
Video- Görüntü Kanalları (Video Tracks): Bu alanda video kanallarınız (V1, V2, V3, vb.) görüntülenir. Her kanal, zaman çizelgesine eklenen video klipleri, görüntüleri ve diğer görsel medyayı barındırır.
Ses Kanalları (Audio Tracks): Bu alanda ses kanallarınız (A1, A2, A3, vb.) görüntülenir. Her kanal, zaman çizelgesine eklenen ses kliplerini, müzikleri ve diğer ses medyalarını barındırır.
Gezinme Çubuğu (Scroll Bar): Bu çubuk, zaman çizelgesinde yatay olarak gezinmenizi sağlar. Eğer projenizdeki içerik, ekrana sığmayacak kadar uzunsa, bu çubuğu kullanarak zaman çizelgesinin farklı bölümlerine geçiş yapabilirsiniz. Bu çubuğun bir diğer özelliği de timeline’daki klip parçalarını yakınlaştırır ve uzaklaştırır.
Zaman Cetveli (Timeline ruler): Bu cetvel, zaman çizelgesinin üstünde yer alır ve projenin zaman dilimlerini, kareleri ve saniyeleri gösterir. Kullanıcıların zaman çizelgesi üzerinde daha hassas düzenlemeler yapabilmeleri ve nerede olduklarını görebilmeleri için önemli bir referans noktasıdır.
Soru: Zaman çizelgesinin (timeline) önemli özellikleri ve kullanım alanları nelerdir?
Cevap: Zaman Çizelgesinin (timeline) Önemli Özellikleri ve Kullanım Alanları:
a. Çoklu kanal Desteği: Birden fazla video ve ses kanalını destekler, bu sayede karmaşık projelerde katmanlar üzerinde çalışabilirsiniz. Örneğin, arka plan müziği, diyaloglar ve ses efektleri için ayrı ses kanalları kullanabilirsiniz.
b. Düzenleme Araçları: Kesme, kopyalama, yapıştırma, silme ve taşıma gibi temel düzenleme işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Bu araçlar, görüntü parçalarını istediğiniz sıraya koymak ve zamanlamak için kullanılır.
c. Efektler ve Geçişler: Video ve ses parçalarına çeşitli efektler ve geçişler ekleyebilirsiniz. Bu, videonuzun görsel ve işitsel çekiciliğini artırır.
d. Keyframe Animasyonları: Video veya ses kliplerinizde belirli özelliklerin klip parçası süresinde nasıl değişeceğini kontrol etmenizi sağlar. Bu özellikler arasında opaklık (opacity), ses seviyesi, pozisyon, ölçeklendirme ve diğer efekt değişkenleri yer alabilir. Keyframe’ler, bu değişikliklerin başlangıç ve bitiş noktalarını belirtir.
e. Ses Düzenleme: Ses parçalarının seviyelerini ayarlayabilir ve ses efektleri ekleyebilirsiniz. Ayrıca, ses miksajı ve mastering işlemleri için de kullanılır.
f. Renk Düzeltme ve Grading: Videonuzun renk tonlarını ve aydınlık seviyelerini ayarlayarak görsel stilini geliştirebilirsiniz.
Soru: Kanal Kilidi (Toggle Track Lock) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Kanal Kilidi (Toggle Track Lock): Belirli bir video veya ses kanalını kilitleyip kilidini açmanıza olanak tanır. Bu işlev, yanlışlıkldüzenlemelerin yapılmasını engellemek için kullanılır. Kanalı kilitleyince üzerinde herhangi bir düzenleme yapılamaz, kesme veya taşıma gibi işlemler engellenir. Kanal kilidini etkinleştirmek için, V1 ve A1/A2 kanallarının sol tarafındaki kilit simgesine tıklarsınız. Bu simgeler kilitlendiğinde, bu kanallar üzerinde herhangi bir değişiklik yapamazsınız; böylece ana görüntüleriniz ve sesleriniz değişmeden kalır.
Soru: Senkron Kilidi (Sync Lock) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Senkron Kilidi (Sync Lock): Zaman çizelgesindeki kanallar arasındaki senkronizasyonun korunmasını sağlar. Bir kanalda herhangi bir değişiklik yapıldığında (örneğin, bir kesme yapmak veya bir klip eklemek gibi), Sync Lock aktif olan diğer kanallar da aynı değişikliğe uyarlanır, böylece senkronizasyonları bozulmaz. Örneğin, bir video klip üzerinde bir kesme işlemi yaparsanız ve bu kesme nedeniyle zaman çizelgesi üzerinde bir boşluk oluşursa, senkron kilidi aktif olan ses kanalları da aynı kesme noktasından itibaren otomatik olarak ilerletilir ya da geri çekilir. Bu, video ve ses kanallarının zamanlama uyumunu korumak için oldukça faydalıdır.
Soru: Göz Simgesi (Eye Icon) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Göz Simgesi (Eye Icon): Bir video veya ses kanallarının görünürlüğünü kontrol eder. Bu simge genellikle video kanallarının sol tarafında bulunur ve kullanıcıya, belirli bir video kanalını program monitöründe gösterip göstermeme seçeneği sunar. Göz simgesine tıklandığında, ilgili video kanalındaki medyalar zaman çizelgesinde görünmeye devam eder, ancak program monitöründen geçici olarak gizlenir. Bu, düzenleme sırasında bazı kanalları gizleyerek diğer kanallar üzerinde daha rahat çalışabilmek için kullanışlı bir özelliktir. Örneğin, birden fazla video kanalı üzerinde çalışıyorsanız ve sadece alttaki kanalları görmek istiyorsanız, üstteki kanalların göz simgesini devre dışı bırakabilirsiniz. Bu sayede üstteki kanallar gizlenir ve alttaki kanallar program monitöründe görünür hale gelir.
Soru: Kaynak Atama (Source Patching) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Kaynak Atama (Source Patching): Zaman çizelgesine eklenecek kliplerin hangi video veya ses kanallarına yerleştirileceğini belirlemenizi sağlar. Genellikle zaman çizelgesi üzerindeki kanal başlıklarının sol tarafında bulunan V1, V2 (video kanalları için) veya A1, A2 (ses kanalları için) gibi etiketlerin yanında yer alır. Kaynak atamayı kullanarak, örneğin bir kaynak penceresindeki bir video klip seçtiğinizde, klip zaman çizelgesine hangi video kanalına düşeceğini seçebilirsiniz. Eğer V1 kanalı için kaynak atama aktifse ve V2 için pasifse, sürükleyip bıraktığınız klip doğrudan V1 kanalına yerleşir. Benzer şekilde ses için de geçerlidir; A1, A2 gibi ses kanalları için kaynak atamayı etkinleştirip devre dışı bırakarak, kliplerin ses bölümlerinin nereye yerleştirileceğini belirleyebilirsiniz. Bu özellik, özellikle birden fazla video ve ses katmanı ile çalışırken düzenlemelerinizi organize etmekte ve belirli bir kanala klip eklerken daha hızlı ve düzenli olmanıza yardımcı olur.
Soru: Kanal Hedefleme (Track Targeting) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Kanal Hedefleme (Track Targeting): Belirli düzenleme komutlarının hangi kanallarda uygulanacağını belirlemenize olanak tanır. Zaman çizelgesinde, her video (V1, V2, vb.) ve ses (A1, A2, vb.) kanalının sol tarafında bulunan bir dizi düğme veya simge ile temsil edilir. Bu özellik sayesinde, klipleri zaman çizelgesine eklediğinizde veya düzenleme komutları (örneğin, kopyala ve yapıştır, sil vb.) kullandığınızda, bu komutların etkileyeceği kanalları seçebilirsiniz. Etkinleştirdiğiniz kanallar, seçilen düzenleme işlemlerine tepki verirken, etkinleştirilmeyen kanallar bu işlemlerden etkilenmez. Kanal hedefleme, özellikle zaman çizelgesinde çok sayıda kanal ile çalışırken yararlıdır. Örneğin, bir belgesel projesinde birden fazla ses katmanınız varsa ve sadece belirli ses kanalındaki sesleri kopyalayıp başka bir yere yapıştırmak istiyorsanız, sadece o ses kanalları hedefleyebilirsiniz ve böylece işleminiz sadece bu kanallar üzerinde uygulanır. Bu da zaman çizelgesi üzerinde daha hızlı ve kontrollü düzenlemeler yapmanıza imkan tanır.
Soru: Sessiz (Mute) düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Sessiz (Mute): Bu özellik, seçili kanaldaki tüm sesleri kapatır. Farklı bir ifadeyle belirli bir ses kanalının geçici olarak sessize alınmasını sağlar. Bu işlev, genellikle ses kanallarının yanında yer alan bir simge (genellikle bir hoparlör simgesi) ile temsil edilir ve bu simgeye tıklandığında ilgili ses kanalı sessize alınır.
Soru: Solo düğmesinin işlevi nedir?
Cevap: Solo: Zaman çizelgesindeki birden fazla ses kanalı arasından sadece belirli kanalların dinlenmesini sağlayan bir işlevdir. Bu özellik, genellikle ses kanallarının yanında bulunan ve kulaklık simgesi ile temsil edilen bir düğme ile kontrol edilir. Solo özelliğini aktifleştirdiğinizde, seçili ses kanalı veya kanalları haricindeki tüm sesler sessize alınır. Bu, özellikle karmaşık ses düzenlemeleri yaparken veya belirli bir ses kanalını diğerlerinden bağımsız olarak dinlemek istediğinizde kullanışlıdır. Örneğin, birden fazla müzik kanalı ve ses efekti içeren bir projede, sadece bir müzik kanalının nasıl duyulduğunu kontrol etmek istiyorsanız, bu müziğin olduğu ses kanalını solo moduna alarak diğer sesleri geçici olarak sessize alabilirsiniz.
Soru: İç İçe Geçirme (Nesting) işlemi ile elde edilen avantajlar nelerdir?
Cevap: İç İçe Geçirme (Nesting) işlemi ile elde edilen avantajlar:
• Düzenleme Sadeleşmesi: Karmaşık sekansları ayrı parçalar halinde oluşturarak düzenleme sürecini basitleştirir, bu da yanlışlıkla klipleri taşıyarak veya çakıştırarak düzenlemenin bozulmasını önler.
• Toplu Efekt Uygulama: Tek bir işlemle birden fazla klibe aynı anda efekt uygulamanıza olanak tanır.
• Yeniden Kullanılabilirlik: Bir sekansı birden fazla kez, farklı projelerde veya sekanslarda kullanmanıza imkan verir. Örneğin, bir dizinin giriş müziğini her bölüme kolayca ekleyebilir ve girişteki herhangi bir değişiklik otomatik olarak bütün bölümlere uygulanır.
• Proje Paneli Organizasyonu: Projelerinizi daha düzenli tutmak için Proje Panelinde yeni klasörler oluşturmanızı sağlar.
• Geçişlerin Uygulanması: Birden çok klip üzerine topluca geçiş efektleri uygulamanıza olanak tanır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Selection Tool (V) nedir?
Cevap: Selection Tool (V): Ana görevi klipleri seçmek, taşımak ve zaman çizelgesinde yerleştirmektir.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Track Select Tool (A) nedir?
Cevap: Track Select Tool (A): Ana görevi belirli bir noktadan itibaren tüm klipleri seçmektir. Bir klibi taşımak istediğinizde, o klibin sağındaki tüm klipleri aynı anda seçmek için kullanılır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Ripple Edit Tool (B) nedir?
Cevap: Ripple Edit Tool (B): Ana görevi klip sınırlarını düzenlerken, zaman çizelgesindeki diğer kliplerin otomatik olarak ayarlanmasını sağlamaktır. Kesme noktalarını ayarlamak ve boşluk bırakmadan klipler arasındaki geçişleri düzenlemek için kullanılır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Rolling Edit Tool (N) nedir?
Cevap: Rolling Edit Tool (N): Ana görevi iki klip arasındaki kesme noktasını ayarlamaktır. İki klibin birleştiği noktayı öne veya arkaya alarak, her iki klibin de uzunluğunu ayarlamak için kullanılır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Rate Stretch Tool (R) nedir?
Cevap: Rate Stretch Tool (R): Bir klibin hızını değiştirmek için kullanılan bir araçtır. Bu araç, zaman çizelgesindeki (bir klibin süresini değiştirmek için hızlı bir yöntem sağlarken aynı zamanda klibin hızını da süreye uyacak şekilde değiştirir. Bir klipte sağ tıklamada göreceğiniz Speed /Duration ile benzer görevi görür.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Razor Tool (C) nedir?
Cevap: Razor Tool (C): Ana görevi klipleri belirli noktalardan kesmektir. Zaman çizelgesinde bir klip üzerinde kesikler yaparak, klipleri bölümlere ayırmak için kullanılır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Slip Tool (Y) nedir?
Cevap: Slip Tool (Y): Bir klibin zaman çizelgesindeki konumunu değiştirmeden içindeki içeriği kaydırmanızı sağlar. Bu araç sayesinde, bir klibin başlangıç ve bitiş noktalarını koruyarak klip içindeki hangi bölümün oynatılacağını ayarlayabilirsiniz. Farklı bir ifadeyle klip üzerindeki giriş ve çıkış noktaları arasındaki video içeriği değişir fakat komşu kliplerle olan ilişkisi ve zaman çizelgesindeki uzunluğu aynı kalır.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Slide Tool (U) nedir?
Cevap: Slide Tool (U): Klibinizi zaman çizelgesi boyunca ileri veya geri kaydırmanıza izin vererek, çok kolay bir şekilde ayarlanmasını sağlar. Örneğin, üç klip var ve ortadaki klibi kaydırmak istiyorsunuz. Orta klipteki görüntü sabit kalacak şekilde ileri veya geri kaydırılırken, yanındaki diğer iki klip buna göre uzar veya kısalır. Kısaca klibin konumunu değiştirmek için kullanılırken, komşu kliplerin başlangıç ve bitiş noktalarını otomatik olarak ayarlar.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Pen Tool (P) nedir?
Cevap: Pen Tool (P): Adobe Photoshop ve After Effects gibi, Premiere Pro’nun da projenizi geliştirecek çizim araçları seti bulunmaktadır. Bu araçla, düz veya kıvrımlı yollar oluşturabilir, nesneleri maskeleyebilir veya çerçevenin bölümlerinde renk düzeltmesi yapabilirsiniz.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Hand Tool (H) nedir?
Cevap: Hand Tool (H): Zaman çizelgesi üzerinde serbestçe gezinmeyi sağlar. Zaman çizelgesini yatay olarak kaydırmak için kullanılır. Ayrıca sekans üzerinde değişiklik yapamayacağı için güvenli bir gezinti yapabilmeyi de sağlar.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Zoom Tool (Z) nedir?
Cevap: Zoom Tool (Z): Zaman çizelgesinde belirli bir bölüme yakınlaştırma veya uzaklaştırmak için kullanılır. Detaylı düzenleme yapılacak bir alanı büyütmek veya genel bir bakış için küçültmek için kullanılır. Bir kademe uzaklaştırmak için Alt (Windows) veya Option (Mac OS) tuşunu basılı tutarak tıklayın.
Soru: Araçlar (Tools) Panelindeki Type Tool (T) nedir?
Cevap: Type Tool (T): Video projelerinize metin eklemenize olanak tanıyan bir araçtır. Bu özellik genellikle başlıklar, alt yazılar veya bir metin tabanlı herhangi bir şeyi eklemek için kullanılır. Kullanıcılar Type Tool’u seçip projelerinin üzerine tıklayarak metin kutuları oluşturabilir ve ardından istedikleri metni yazabilirler. Bu araç ayrıca metin boyutunu, fontunu, rengini ve diğer tipografik özelliklerini değiştirmek için kullanılır.
Soru: Proje Bölümü (Project) nedir?
Cevap: Bu bölüm içe aktardığınız tüm medya dosyalarını, sekansları ve diğer içerikleri barındıran merkezi bir depolama ve erişim alanıdır.
Soru: Proje bölümünün temel işlevi nedir?
Cevap: Proje bölümünün temel işlevi tüm kaynak dosyalarınızı organize ettiğiniz ve düzenleme süreciniz için gerekli tüm elementlere eriştiğiniz yerdir.
Soru: Proje panelinin önemli özellikleri ve kullanım alanları nelerdir?
Cevap: Proje Panelinin Önemli Özellikleri ve Kullanım Alanları:
a. Dosya ve Sekans Yönetimi: Video, ses, grafik ve diğer medya dosyaları burada saklanır ve organize edilir. Oluşturduğunuz sekanslar, projenin bu bölümünde yönetilir ve düzenlenir.
b. Binler (Klasörler): Dosyaları tematik veya işlevsel olarak gruplamak için binler kullanılır. Örneğin, tüm röportaj kliplerini bir binde, tüm müzik dosyalarını başka bir binde tutabilirsiniz.
c. Arama ve Filtreleme: Belirli dosyaları veya dosya türlerini bulmak için arama ve filtreleme özellikleri kullanılır. Bu, özellikle çok sayıda dosya içeren büyük projelerde zaman kazandırır.
d. Metadata ve Etiketleme: Dosyaların ayrıntılı metadata bilgilerini görüntüleyebilir ve düzenleyebilirsiniz. Etiketler ve renk kodlamaları ile medya dosyalarını etiketleyerek organizasyonu iyileştirebilirsiniz.
e. Önizleme ve İçerik Görüntüleme: Dosyalara çift tıklayarak, dosyalara kaynak monitöründe hızlıca önizleme yapabilirsiniz. Sekansların içeriğini ve yapılandırmasını görüntüleyebilirsiniz.
f. Eklentiler ve Efektler: Efektler paneli video efektleri, ses efektleri ve geçişler gibi ekstra işlevsellikleri barındırır. Efektler ses ve görüntünün her ikisi içinde geçiş efekti ve filtre efekti olmak üzere ikiye ayrılır. İhtiyacınız olan efektleri bu bölümde bulup doğrudan kliplerinize uygulayabilirsiniz.
Soru: Effects paneli nedir?
Cevap: Effects Paneli: Görsel ve işitsel efektleri içerir. Geçiş efektleri sürükle bırak yöntemiyle iki görüntü klibinin geçiş noktası olan birleşim yerine uygulanır, filtre efekti ise yine sürükle bırak yöntemi kullanılarak uygulanılmak istenen görüntü ya da ses klibinin direk olarak üzerine uygulanır.
Soru: History paneli nedir?
Cevap: History Paneli: Düzenleme sürecinizde yaptığınız tüm adımları listeler. Önceki bir noktaya geri dönmek için kullanışlı bir özelliktir.
Soru: Info paneli nedir?
Cevap: Info Paneli: Seçili bir ögenin ayrıntılı bilgilerini gösterir. Örneğin, bir klip seçildiğinde çözünürlük, kare hızı gibi teknik detaylar burada görüntülenir.
Soru: Dışa Aktarma (Export) nedir?
Cevap: Dışa aktarma (export) kavramı; bir projenin son halinin, kullanım veya dağıtım için uygun bir dosya formatında kaydedilmesi işlemidir. Yapılan tüm düzenlemeler, efektler ve ayarlamalar dahil olmak üzere, projenin veya belgenin tamamı, belirli bir format (örneğin, MP4, AVI, JPEG, PNG) ve kalite ayarlarında kaydedilir
Soru: Adobe Premiere Pro’da bir video projesini dışa aktarmanın adımları ve ayarları nelerdir?
Cevap: Ayarlar (Settings): Videonuza bir isim (File name) atarsınız ve dosyanın kaydedileceği konumu (Location) seçersiniz. Bu, oluşturduğunuz videonun bilgisayarınızdaki hangi klasörde saklanacağını belirler.
Presetler (Presets): Mavi çerçeveyle gösterilen menüde ‘Match Source- Adaptive High Bitrate’ seçeneği, kaynak videonuzun çözünürlüğüne ve frame rate’ine uygun olarak yüksek kalitede bir dışa aktarma yapmanıza olanak tanır.
Format: Turuncu çerçeveyle gösterilen menüde video projenizi dışa aktarırken kullanabileceğiniz çok sayıda format mevcuttur. Ancak, H.264 formatı geniş uyumluluk sunar ve birçok platform için en uygun seçenektir.
Video Ayarları: Kırmızı çerçeveli menüde Adobe Premiere Pro’daki ‘Video’ bölümünde, video dosyalarınızın dışa aktarımında belirleyici olan bir dizi önemli ayar bulunur.
Ses Ayarları: Sarı çerçeveli menüde Adobe Premiere Pro’daki ‘Audio’ bölümünde, ses dosyalarınızın kalitesini ve karakterini belirleyecek bir dizi önemli ayar bulunur.
VR Video Ayarı: Eğer videonuz sanal gerçeklik (VR) içeriği içeriyorsa, video ayarlarının alt kısmından bu seçeneği işaretlemeniz gerekir.
Dışa Aktarma Aralığı (Export Range): Program monitörünün altında görünen menüde yer alan ayarlara göre aktarabilirsiniz.
Scaling (Ölçeklendirme): Projeyi farklı bir ekran boyutuna göre dışa aktarırken videonun o ekrana nasıl sığacağını belirler.
Kontrol ve Dışa Aktarma: Son olarak ‘Source’ ve ‘Output’ bölümlerinden yaptığınız ayarları gözden geçirin ve her şey doğruysa ‘Export’ butonuna basarak videonuzu dışa aktarın.
Soru: Render işlemi nedir?
Cevap: Render işlemi, projenin ön izlemesini veya belirli bölümlerini akıcı bir şekilde izleyebilmek için geçici olarak işlenmesini ifade eder. Bu işlem, özellikle efektlerin ve geçişlerin sorunsuz bir şekilde oynatılabilmesi için gereklidir. Render projenin düzgün çalışmasını sağlarken, export projeyi son kullanıcıya sunmak için gerekli son adımdır.
Soru: Adobe Premiere Pro dosya türleri nelerdir?
Cevap: Adobe Premiere Pro, birçok medya dosyası biçimini destekler. Bu biçimler arasında MP4, MOV, AVI, MPEG-2, WMV, WAV, MP3 gibi popüler dosya türleri bulunur.
Soru: Dosya boyutu nedir?
Cevap: Dosya boyutu, dosyanın kalitesi ve depolama alanı arasındaki dengeyi belirler. Genellikle, yüksek kaliteli medya dosyaları daha büyük boyutlarda olurken daha düşük kaliteli medya dosyaları daha küçük boyutlarda olur. Çok büyük boyutlu dosyaların hem kurgu programının hem de bilgisayarın performansını düşürebileceği unutulmamalıdır
Soru: ProRes nedir?
Cevap: ProRes: ProRes, Apple tarafından geliştirilen bir video codec’ler serisidir. Bu codec, yüksek görüntü kalitesi sunarken dosya boyutlarını makul seviyelerde tutmak için tasarlanmıştır. ProRes, özellikle post prodüksiyon ve video düzenleme süreçlerinde geniş kullanım alanına sahiptir çünkü dosyalar üzerinde çalışmayı kolaylaştırır ve kalite kaybı olmadan etkili bir şekilde sıkıştırma sağlar.
Soru: H.264 nedir?
Cevap: H.264, aynı zamanda MPEG-4 Part 10 veya AVC (Advanced Video Coding) olarak da bilinen, yüksek sıkıştırma oranlarına sahip bir video sıkıştırma standardıdır. H.264, video dosyalarının boyutunu azaltırken video kalitesini korumak için gelişmiş teknikler kullanır. Bu özellikle internet üzerinden video yayınlamak ve depolama alanından tasarruf etmek için önemlidir.
Soru: HEVC formatınedir?
Cevap: Farklı bir video sıkıştırma formatı olan HEVC formatı yüksek kaliteli videoyu daha küçük dosya boyutlarında sıkıştırmak için geliştirilmiştir. Bu nedenle, 4K veya 8K videolar için ideal bir seçenektir. ProRes formatı, özellikle profesyonel video prodüksiyonunda kullanılmak üzere geliştirilmiştir ve yüksek kaliteli, yüksek çözünürlüklü videoları destekler. Bu format, yüksek renk doğruluğu ve dinamik aralık için özellikle uygundur.
Soru: Popüler sosyal medya platformlarından YouTube için dijital kurgu ayarları nelerdir?
Cevap: YouTube:
Önerilen Format: MP4
Video Codec: H.264
Ses Codec: AAC-LC
Çerçeve Boyutu: 1920x1080 (Full HD) veya 1280x720 (HD)
Bitrate: 8 Mbps (720p HD), 16 Mbps (1080p Full HD) için ideal
Kare Hızı: 24, 25, 30, 48, 50 veya 60 fps
Ses Bitrate: 128 kbps veya daha yüksek
Video Uzunluğu: YouTube genellikle 15 dakika sınırlaması uygular ancak hesabınıza bağlı olarak bu süre uzatılabilir.
Soru: Popüler sosyal medya platformlarından Twitter için dijital kurgu ayarları nelerdir?
Cevap: Twitter:
Önerilen Format: MP4 veya MOV
Video Codec: H264, High profile
Ses Codec: AAC LC
Çerçeve Boyutu: 1280x720 (HD)
Bitrate: 2048 Kbps önerilir
Kare Hızı: 30 fps veya 60 fps
Video Uzunluğu: 2 dakika 20 saniye sınırı
Dosya Boyutu: 512MB’a kadar (web üzerinde) veya 15MB’a kadar (API üzerinden)
Soru: Popüler sosyal medya platformlarından Instagram için dijital kurgu ayarları nelerdir?
Cevap: Instagram:
Önerilen Format: MP4 (Feed ve IGTV için), MOV (Stories için)
Video Codec: H.264, High profile
Ses Codec: AAC LC
Çerçeve Boyutu: 1080x1080 (Kare feed için), 1080x1920 (Hikayeler ve IGTV için)
Bitrate: Minimum 3500 Kbps
Kare Hızı: 30 fps
Ses Bitrate: 128 kbps veya daha yüksek
Video Uzunluğu: Feed için 60 saniye, IGTV için 15 dakika (mobil yüklemeler için) veya 60 dakika (web yüklemeler için), Stories için 15 saniye
Soru: Popüler sosyal medya platformlarından Facebook için dijital kurgu ayarları nelerdir?
Cevap: Facebook:
Önerilen Format: MP4 veya MOV
Video Codec: H.264
Ses Codec: AAC
Çerçeve Boyutu: 1280x720 (HD) tercih edilir
Bitrate: 4000 Kbps önerilir
Kare Hızı: 30 fps
Ses Bitrate: 128 kbps veya daha yüksek
Video Uzunluğu: 240 dakikaya kadar, 4GB’a kadar dosya boyutu
Soru: Frame Rate nedir?
Cevap: Frame Rate: Frame rate veya kare hızı, bir video veya animasyonda saniyede gösterilen kare (frame) sayısını ifade eder. “FPS” (frames per second -saniyedeki kare sayısı) olarak kısaltılır. Örneğin, bir video 24 FPS ile çekildiyse, bu, her saniye için 24 ayrı görüntünün oynatıldığı anlamına gelir.
Soru: Bitrate nedir?
Cevap: Bitrate: Bitrate, bir video veya ses dosyasının saniyede ne kadar veri aktardığını ifade eder. Genellikle kilobit/saniye (kbps) veya megabit/saniye (Mbps) cinsinden ölçülür. Video için bitrate, görüntü kalitesini doğrudan etkiler; yüksek bitrate, daha fazla detay ve genellikle daha yüksek kalite anlamına gelir, çünkü daha az sıkıştırma kullanılır ve görüntüde daha az bozulma olur.
Ünite 5
Soru: Kurguda organizasyon hangi iki bileşen ile temellenmektedir?
Cevap: Kurguda organizasyon teknoloji ve düzenleme olarak iki ayakta temellenir. Hiçbir kurgucu teknoloji olarak yetersiz, sürekli sorun çıkaran bir kurgu setinde çalışmak istemez. Bunun yanında iyi bir düzenleme yapılmazsa çok sayıda çekimin içinde kaybolmak kaçınılmazdır. Bu düzenlemenin kurgu sürecindeki temel sorumlusu da kurgu asistanıdır.
Soru: Adobe Premiere üzerinden bir iş akışı kurulurken bilgisayar üzerinde nasıl bir klasör hiyerarşisi oluşturmak gerekmektedir?
Cevap: Adobe Premiere üzerinden bir iş akışı kuruyorsak bilgisayarınız üzerinde aşağıdaki bir klasör hiyerarşisi oluşturmak sağlıklı olacaktır. Bu yapıyı başka yazılımlarda da o yazılımların özelliklerine göre düzenleyebilirsiniz. Bilgisayarımızda uygun bir disk alanına aşağıdaki klasör hiyerarşisini oluşturuyoruz.
1. Project
2. Media
2.1. Footage
2.2. Audio
2.2.1. Music
2.2.2. Recordings
2.2.3. SFX
2.2.4. VO
2.3. Graphics
2.4. Stills
3. After Effects
3.1. AE Exports
3.2. Renders
4. Temp
5. Documents
6. Exports
6.1. Final Deliverables
6.2. Previews
6.3. Vimeo
6.4. Youtube
Soru: Project klasörü ne amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Bu klasöre Adobe Premiere proje dosyalarımızı kaydediyoruz. Bu klasörün bir yedeğinin başka bir disk ya da cloud üzerinde olması önemlidir. Yaşanacak bir veri kaybında proje dosyalarınıza bu yedekler üzerinden ulaşabilirsiniz.
Soru: Project klasörü ne amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Bu klasöre Adobe Premiere proje dosyalarımızı kaydediyoruz. Bu klasörün bir yedeğinin başka bir disk ya da cloud üzerinde olması önemlidir. Yaşanacak bir veri kaybında proje dosyalarınıza bu yedekler üzerinden ulaşabilirsiniz.
Soru: Audio klasörü içerisinde hangi alt başlıklar yer almaktadır?
Cevap: Audio klasörüne ses dosyalarımızı kopyalıyoruz. Bu klasör içinde müzikler (music), ses kayıtları (recordings), ses efektleri (sfx) ve seslendirme (VO) gibi 4 alt başlık açılabilir. Her ses dosyası özelliklerine göre bu klasörlere dağıtılmalıdır. Eğer başka bir klasör ihtiyacı doğarsa ona göre yeni klasörler de açılabilir. Örneğin çalışmanıza dublaj yapılmasına karar verilirse dublaj isimli bir klasör daha açabilirsiniz.
Soru: Yazılımdaki “Media Browser” paneli ne amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Kurgusunu yapacağımız malzemeleri projemizin içe aktarım işlemine import diyoruz. En sağlıklı yöntem yazılımdaki “Media Browser” panelini kullanmaktır. Media Browser’da bilgisayarımıza bağlı disklerin içeriklerini görüntüleyebiliyoruz. İçeri aktarmak istediğimiz malzemeleri bularak seçim yapıp sağ tıklayarak “Import” komutunu verdiğimizde yazılım malzemeleri içeri aktarır.
Soru: Bin oluşturmak için nasıl bir komut verilmektedir?
Cevap: Bin oluşturmak için proje panelinin sağ altında bulunan “New Bin” butonuna tıklarız ya da proje paneline sağ tıklayarak “New Bin” komutunu veririz.
Soru: Kelime anlamıyla proxy ne anlama gelmektedir?
Cevap: Kelime anlamıyla proxy, vekil demektir.
Soru: Proxy iş akışındaki yöntemler hangileridir?
Cevap: Proxy iş akışında iki yöntem vardır. Bunlar in-camera iş akışı ve geleneksel iş akışı olarak adlandırılabilir. In-camera iş akışında proxy veriler kamerada orijinal verilerden ayrı olarak ikinci bir karta kaydedilir ve kurguya başlanacağı zaman elimizde hem orijinal hem proxy veriler hazır olmuş olur. Geleneksel yöntemde ise kameradan sadece yüksek çözünürlüklü orijinal veriler gelir, kurguya başlanmadan önce bunlar transcode edilir (convert edilir, dönüştürülür).
Soru: Yazılımdaki izleme monitörlerinin altındaki “Toggle Proxies” ikonunu aktif edildiğinde ne olur?
Cevap: Yazılımdaki izleme monitörlerinin altındaki “Toggle Proxies” ikonunu aktif ettiğimizde düşük çözünürlüklü proxy malzemeyi izleriz, deaktif ettiğimizde ise yüksek çözünürlüklü orijinal malzemeyi izleriz.
Soru: Walter Murch kurguda izleme sürecinin önemini nasıl ifade etmektedir?
Cevap: Walter Murch (2005: 294) izleme sürecinin önemine vurgu yapar ve bizim de örnek almamız gereken kendi tarzını anlatır:
“Malzemeyi her zaman iki kere izlerim: Biri başlangıçta, çekimden hemen sonraki gün izler ve notlar alırım. Sonra bir sahneyi kurgulamadan önce o sahneyle ilgili her şeyi tekrar izler ve daha ayrıntılı notlar alırım. Çekimleri ikinci defa izlediğinizde hem siz hem film yol almışsınızdır. İlk gördüğünüzden farklı şeyler görmeye başlarsınız çünkü bazı sahneleri kurgulamışsınızdır ve karakterlerle ilgili sorunlar ve özellikleri fark etmişsinizdir.”
Soru: Kurgu sırasında karşılaşılabilecek en önemli sorun nedir?
Cevap: Kurgu sırasında karşılaşabileceğiniz en önemli sorun çekim sırasında yapılmış yanlış odaklamadır. Kötü odaklama yani netliği bozuk olan çekimler iyi bir performans barındırsa bile kullanılamaz halde olurlar. Elbette bu noktada bazı ufak netlik problemlerini düzeltecek dijital eklentiler vardır ama ileri düzeyde bir netlik problemi ne yazık ki tamir edilebilir değildir.
Soru: Projedeki görüntüleri izlediğimiz ve sesi dinlediğimiz iki monitor hangileridir?
Cevap: Projemizdeki görüntüleri izlediğimiz ve ses dinlediğimiz iki monitor mevcuttur. Bunlar “Source Monitor” ve “Program Monitor”dür.
Soru: Yatay kurgu nasıl bir tasarım biçimidir?
Cevap: Yatay kurgu klasik anlatı kurgusunun temel biçimi olarak tanımlanabilir. Bu biçim timeline üzerinde kurgu parçalarının soldan sağa birbirlerinin arkalarına eklenerek dizilmesi olarak şekillenir. Kurgu yazılımları timeline üzerindeki akışı batı kültürünün temel yapısı olan soldan sağa olacak biçimde şekillendirir. Yatay kurgu biçimsel olarak gerçekten kurgu parçacıklarının timeline üzerinde soldan sağa eklenerek dizilmesiyken anlatı olarak da yatay bir hikaye anlatıcılığını tasvir eder. Her türlü kurmaca film, belgesel film, reklam filmi ve benzer türler yatay kurgu biçiminin egemen olduğu kurgu tasarımlardır.
Soru: Dikey kurgu nasıl bir tasarım biçimidir?
Cevap: Bir kurgu yazılımında dikey kurgu tasarım biçimiyse genel olarak müzik videoları ve TV programı gibi yapılarda kendini gösterir. Pek çok açıdan çekilmiş bir müzik video performansı temel motif müzik olduğu için müziğe göre senkronlanır. Dolayısıyla örneğin eğer toplam 60 çekimizin varsa bu 60 çekim timeline üzerinde üst üste yerleştirilir. Çekimlerin ilişkisi artık dikey olarak gözlemlendiği için bu bir dikey kurgu yaklaşımıdır. Yoksa bunu özel efektlerin dikey kurgusu ile karıştırmamak gerekir. Aynı şekilde çok açılı çekilmiş bir TV programı da bu şekilde bir kurgu yapısına sahip olabilir.
Soru: Trim edit nedir?
Cevap: Trim edit sekansta yan yana duran iki klip parçasının önce gelenin son, sonra gelenin ilk karesini belirlemektir. İmleci sekansta bulunan iki klibin arasına getirip Shift+T kısayoluna bastığımızda Program Monitor panelinde Trim Monitor dediğimiz ekranı görürüz.
Soru: Aynı anda birden fazla kamerayla çekilmiş projelerde kurgu nasıl yapılmaktadır?
Cevap: Aynı anda birden fazla kamerayla çekilmiş projelerde kurgu yazılımlarındaki Multicam özelliğini kullanarak kurgu yapabiliriz. Örneğin; sahne sanatları çekimlerini kurgularken Multicam’e ihtiyacımız olabilir. TV programları da genellikle aynı anda birden fazla kamerayla çekildiği için yine Multicam kullanılarak kurgulanabilir. Ya da kurmaca bir filmde de çoklu kamerayla çekilmiş sahneler olabilir, bu çekimleri izlemesi ve kurgusu Multicam ile yapılabilir.
Soru: Kurmaca filmler genellikle ne zaman kurgulanmaya başlar?
Cevap: Kurmaca filmler genellikle çekim devam ederken kurgulanmaya başlar. Her gün çekilen sahneler kurguya gelir. Günlük olarak gelen bu çekimlere “Dailies” adı verilir.
Soru: Murch uyguladığı altı kesme kurgu kuralını önem sırasıyla ve yüzdelerle nasıl ifade etmektedir?
Cevap: Murch uyguladığı altı kesme, kurgu kuralını önem sırasıyla ve yüzdelerle şu şekilde sıralar: 1. Duygu (51%), 2. Öykü (23%), 3. Ritim (10%), 4.Göz takibi (7%), 5. Perdenin iki boyutlu yapısı (5%), 6.Aksiyonun üç boyutlu yapısı (4%).
Soru: Zeki bir kurgucu hangi soruları hep aklında tutar?
Cevap: zeki bir kurgucu şu soruları hep aklında tutar: “İzleyici bir sonra ne görmek ister?” “İzleyici bir sonra ne görmelidir?” “İzleyici bir sonra ne göremez?” “İzleyicinin bir sonra ne görmesini isterim?”. Kurgucu duygusal ve zihinsel olarak izleyiciyi bir arada tutabildiği ölçüde başarılı olur. Eğer izleyici düşünüyor ve hissediyorsa kesmenin fiziksel etkisinden uzaklaşır ve bu da filmin güçlü ve akıcı
olmasını sağlar. (Thompson ve Bowen, 2009: 58)
Soru: Dmytryk atlamalı bir seyir derken neyi kast etmektedir?
Cevap: Dmytryk, atlamalı bir seyir derken, el ve makasla yapılan film kurgusundan söz etmektedir. Günümüzde dijital kurgu yazılımlarında böyle bir sorun yoktur. Ancak bu kuralın değişmez geçerliliği, sorunlu ve olmadığı düşünülen bir kesme ile sürekli uğraşmanın doğru bir sonuç yaratmayacağıdır. Sonuç olarak sürekli üzerinde uğraşılan çekimler artık kurgucu tarafından ezberlendiği için bir süre sonra yapılan kesmeye objektif bakmak olanaksızlaşmaktadır.
Ünite 6
Soru: Renk düzeltme nasıl bir işlemdir?
Cevap: Renk düzeltme, bir görüntünün genel rengini değiştirme (genellikle beyaz ve siyah seviyelerini dengeleme) işlemidir; böylece tüm film boyunca tutarlı bir renk sıcaklığı ve dolayısıyla hikaye için tutarlı bir görünüm elde edilir. Bu işlem herhangi bir renk düzenlemesinden önce yapılır, çünkü gerçek ham çekimin insan gözünün gördükleriyle eşleşmesi için “düzeltilmesi” gerekir.
Soru: Katmalı renk hangi renklerin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır?
Cevap: Katmalı renk, renklerin, özellikle de katmalı renk sisteminin ana renkleri olan kırmızı, mavi ve yeşilin bir araya getirilmesiyle oluşturulan renktir.
Soru: Hangi renk sistemleri dünya çapında kabul gören renk örnekleri arasında yer almaktadır?
Cevap: Pantone Renk Sistemi ve Munsell Renk Sistemi gibi sistemler, dünya çapında kabul gören renk örnekleri sağlar. Bu sistemler, sözlü bir tanımdan ziyade numaralandırılmış çizelgelere veya renk örneklerine dayalı olarak bir rengi belirtir.
Soru: Renk örnekleri mevcut değilse herhangi bir rengi sözlü olarak tanımlayabilen terimler hangileridir?
Cevap: Renk örnekleri mevcut değilse, herhangi bir rengi sözlü olarak tanımlayabilen üç terim vardır: ton, parlaklık ve doygunluk.
Soru: Parlaklık renk tonuna hangi renklerin eklenmesi ile oluşur?
Cevap: Parlaklık, renk tonuna beyaz veya siyahın eklenmesidir. Parlaklık aynı zamanda bir rengin gri skalaya göre konumudur.
Soru: Desatürasyon nedir?
Cevap: Kırmızı tona az miktarda camgöbeği (kırmızının tamamlayıcı rengi) eklenirse, kırmızı değişmeye başlar. Griye dönmeye başlar. Buna desatürasyon denir. Ne kadar çok camgöbeği eklenirse, kırmızı o kadar gri olur. Eşit miktarda camgöbeği ve kırmızı karıştırıldığında, her iki tondan da eser kalmayacak; sadece gri kalacaktır. Herhangi bir renk, tamamlayıcı renginin eklenmesiyle doygunluğunu kaybedecektir (veya griye dönüşecektir). Bir renk tonu son derece saf veya canlı olduğunda doymuş demektir. Renk ne kadar grileşirse o kadar doymamış görünür.
Soru: Renk düzenleme yazılımlarında rengin bileşenlerini gözlemlememizi sağlayan araçlara ne denilmektedir?
Cevap: Monitör meselesi biraz kaotik görünse de burada kendinizi güvende hissedebileceğiniz başka araçlar da vardır. Renk düzenleme yazılımlarında rengin bileşenlerini gözlemlememizi sağlayan bu araçlara “skop”lar (scopes) diyoruz.
Soru: Sıklıkla odaklanılan skoplar hangileridir?
Cevap: Odaklandığımız skoplar waveform, RGB parade, vectorscope ve histogramdır.
Soru: Waveform kapsamındaki sayı aralığı nasıl ifade edilmektedir?
Cevap: Waveform, görüntüye karşılık gelecek şekilde soldan sağa doğru ve iz bilgileri, gölgeler altta ve vurgular üstte olacak şekilde yukarıdan aşağıya doğru okunur. Ayrıca buradaki sayıların 0 ile 1023 arasında değiştiğini fark edeceksiniz; 0, mutlak siyah ve 1023 mutlak beyazdır.
Soru: Histogram ne amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Histogram pozlamayı değerlendirmek için de kullanılabilir ancak en çok çekimleri dengelemede ve yasal luma değerlerini belirlemede yardımcı olur.
Soru: Node ne işe yaramaktadır?
Cevap: Node her türlü yaratıcı görünümü elde etmemizi sağlar ve düzenli kalmamıza yardımcı olur. Çünkü bazı “node”larda sadece bir renk düzeltmesi uygulayarak bir sorunu çözüyor olabiliriz. Diğer “node” larda ise yaratıcı bir görünüm uyguluyor olabiliriz. “Node” lar sıra sıra eklenebileceği gibi birbirlerine paralel olarak da eklenebilir.
Soru: Renk tekerlekleri paletinin kaç çeşit çalışma modu bulunmaktadır?
Cevap: Renk Tekerlekleri paletinin üç farklı çalışma modu vardır. Bunlar; Primaries Wheels modu, Primaries Bars modu ve Log modudur.
Soru: Renk eğrileri ne işe yaramaktadır?
Cevap: Renk eğrileri, her klibin Y, R, G ve B kanallarının düzgün bir şekilde ayarlanmasını sağlar. Eğriler, bir görüntüde Renk Dengesi kontrolleri kullanılarak gerçekleştirilebilecek olandan daha fazla tona özgü, kanal kanal ayarlamalar yapmak için kullanışlıdır. Renk kanallarının farklı kombinasyonlarında alışılmadık değişiklikler yaparak garip ve harika stilistik ayarlamalar yapmak için de kullanışlıdırlar. Eğrilerin varsayılan, nötr konumu, görüntünün sol alt siyah noktasından sağ üst beyaz noktasına kadar uzanan bir diyagonal çizgidir.
Soru: Belirgin bir renk veya ışık aralığına sahip düzensiz şekilli bir nesnenin izole edilmesi gerektiğinde “secondary qualifiers” nasıldır?
Cevap: Belirgin bir renk veya ışık aralığına sahip düzensiz şekilli bir nesneyi izole etmeniz gerektiğinde “secondary qualifiers” hızlı ve esnektir.
Soru: Kurgusu bitmiş ve renk aşamasına gelmiş bir çalışmada iş akışının sıralaması nasıldır?
Cevap: Kurgusu bitmiş ve renk aşamasına gelmiş bir çalışmada iş akışının sıralaması aşağıdaki gibi olmalıdır. Bu sıralamaya bağlı kalmak profesyonel bir bakış açısına sahip olmanızı sağlayacaktır.
1. Düzeltme Aşaması
• Pozlama düzeltme
• Renk dengesi
• Çekimler arası uyum
2. Görünüm İnşası
• Ruh hali
• Günün saati
• Mekân
• Popüler görünümler
• Stilize görünümler
3. İkincil operasyonlar
• Temizlik
• Netlik
• Geliştirme
Soru: Pozlama düzeltme aşamasının ilk adımı nedir?
Cevap: Düzeltme aşamasının ilk adımı, düzeltme araçlarını kullanarak güzel pozlanmış görüntüler elde etmektir. Ancak bazen doğru pozlanmış bir görüntüyü neyin oluşturduğunu merak edebilirsiniz. Cilt tonları gibi şeyler için ideal luma değerleri nelerdir ve vurgularımı nereye ayarlamalıyım? Neyse ki bu sorulara ünlü siyah beyaz fotoğrafçı Ansel Adams’ın öncülük ettiği zone sistemi şeklinde bir cevabımız var. Kariyeri boyunca siyah-beyaz baskı ve fotoğrafçılıkta ideal pozlama seviyeleri üzerinde çalıştı. Bölge sistemi üzerine bir çalışma geliştirdi. 0 ile 10 arasında değişen bölge sistemi, ağaç yaprakları, cilt tonları ve kar gibi şeyler için ideal pozlama değerlerini tanımlar.
Soru: Renk dengesi hangi amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Renk dengesi, renklerin (genellikle kırmızı, yeşil ve mavi ana renkler) yoğunluklarının global olarak ayarlanmasıdır. Bu ayarlamanın önemli bir amacı, belirli renkleri (özellikle beyaz veya gri gibi nötr renkleri) doğru şekilde oluşturmaktır. Bu nedenle, genel yöntem bazen gri dengesi, nötr dengesi veya beyaz dengesi olarak adlandırılır. Renk dengesi bir görüntüdeki renklerin genel karışımını değiştirir ve renk düzeltme için kullanılır.
Soru: “Wipe” özelliği hangi amaçla aktif edilmektedir?
Cevap: Soğuk olan çekimi sıcak olan çekime eşlemek istediğimizde fonda yer alan duvarı bir referans olarak kullanabiliriz. Duvarın renklerini eşlediğimiz zaman görüntünün geneli de uyum gösterecektir. Bunun için iki çekimi de aynı anda göreceğimiz “wipe” özelliğini aktif ediyoruz. Böylelikle birbirine eşleyeceğimiz iki çekim aynı ekranda yer alıyor. Sol alttaki açılır menüden seçtiğimiz wipe özelliği dikey olduğu gibi yatay da pozisyonlanabilir. Karşılaştırmalı görünüm 4 pencere halinde de olabilmektedir.
Soru: Görünüm inşasında yol gösterecek olan dört renk şeması hangileridir?
Cevap: Görünüm inşasında bize yol gösterecek olan bazı renk şemalarına ve onları nasıl uygulayabileceğimize bakalım. 4 renk şemasına odaklanacağız. Bunlar Monochromatic, Analogous, Complementary ve Triadic renk şemalarından oluşmaktadır.
Soru: Ton eğrileri ne tür ayarlamalar yapılmasını sağlamaktadır?
Cevap: Ton eğrileri bir görüntüdeki ögelerin tonuna, doygunluğuna veya lumasına tonlarına dayalı ayarlamalar yapmanızı sağlar.
Soru: Ton ve Sat eğrisi hangi amaçla kullanılmaktadır?
Cevap: Ton ve Sat eğrisi, cansız ve düz görünen görüntülerin renk kontrastını artırmak için de güçlü bir araç olabilir. Bir sahnenin baskın paletinden farklı olan renkli ögelerin doygunluğunu artırabilir ya da tek renkli olan bir görüntüye çeşitlilik katabilirsiniz.
Soru: İkincil hamlelerin temel amacı nedir?
Cevap: Renk düzenlemede ikincil operasyonlar her zaman söz konusu olmaz. İkincil hamlelerin temel amacı görüntüde bir bölümü içeriğin ya da yönetmenin talep ettiği biçimde tamir etmek ya da geliştirmektir.
Ünite 7
Soru: Görsel efekt nedir?
Cevap: Görsel efekt, en temel tanımıyla, bir filmin canlı çekimi esnasında gerçekleştirilemeyen görüntülerin dijital olarak yaratılması ve yaratılan bu unsurların birleştirilmesi ile ilgili süreçlerini tanımlamak için kullanılan terimdir.
Soru: Canlı aksiyona eklenecek olan görsel efektler nelerdir?
Cevap: Canlı aksiyona eklenecek olan görsel efektler, farklı tekniklerle üretilebilir. Bunlar, mat boyama (matte painting), bilgisayar aracılığıyla üretilmiş karakterler, grafikler, çevre ögeleri ya da toz, kar, ateş gibi partikül simülasyonları (CGI) ve ayrı olarak çekilmiş diğer görsellerin birleştirilmesi (compositing) şeklinde özetlenebilir.
Soru: Özel efekt nedir?
Cevap: Özel efektler genellikle sahne çekilirken yapılabilen efektler olarak tanımlanır. Özel efektler, görsel efektlerle iç içe girmiş durumdadır, öyle ki neyin özel efekt neyin görsel efekt olduğunu belirlemek genellikle zordur.
Soru: Uygulama süreçleri açısından görsel efektler kaça ayrılır?
Cevap: Görsel efektler uygulama süreçleri açısından altı ana başlıkta incelenebilir. Bunlar;
• Chroma Key (Mavi-Yeşil Perde)
• Rotoskop (Rotoscoping)
• Matchmove (Hareket Eşleştirme)
• Digital Matte Painting (Dijital Mat Boyama)
• Digital Compositing (Dijital Kurgu)
• Animation (Üç Boyutlu Animasyon)
Soru: 3B Post prodüksiyon hangi amaçlar için kullanılır?
Cevap: 3B Post prodüksiyon, görsel bir ürün elde etmek için görüntüleri yönetmeye, taşımaya ve manipüle etmeye adanmış bir iş akışını tanımlar ve aşağıdaki amaçlar için kullanılır.
• Derinlik izlenimi yaratmak,
• İzleyici beklentisini ve göz konforunu en üst düzeye çıkarmak,
• Devamlılığı desteklemek
• Yaratıcılığı desteklemek.
Soru: Visual Effects/ VFX ne demektir?
Cevap: Bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler ile film ve televizyonda dijital olarak oluşturulan görsel efektleri tanımlamak için kullanılan genel terimdir.
Soru: CGI (Computer Generated Imagerey) nedir?
Cevap: CGI’da en çok konuşulan süreç, 3 boyutlu modellemedir; herhangi bir nesnenin, yüzeyin veya canlının 3 boyutlu temsilinin oluşturulmasıdır. CGI görsel efektler, bir ejderha veya canavar gibi var olmayan bir canlı yaratmak için kullandıklarında, izleyici tarafından rahatlıkla ayırt edilebilir.
Soru: Mocap nedir?
Cevap: Genellikle “Mocap” olarak kısaltılan hareket yakalama, bir oyuncunun hareketlerini dijital olarak kaydetme ve ardından bu hareketleri bilgisayar tarafından oluşturulan bir 3 boyutlu modele aktarma işlemidir.
Soru: Performans yakalama nedir?
Cevap: Bir oyuncunun yüz ifadelerini kaydetmeyi içerdiğinde, buna genellikle “performans yakalama”
denir.
Soru: Hareket yakalama nasıl yapılır?
Cevap: Hareket yakalama, bir aktörün, kameranın izleyebileceği özel işaretlerle (veya performans yakalama durumunda, oyuncunun yüzüne boyanmış noktalarla) kaplı bir hareket yakalama giysisi giyerek aksiyon içinde bulunması ile gerçekleşir. Kameralar ve sensörler tarafından yakalanan veriler, daha sonra hareket yakalama yazılımı kullanılarak bir 3 boyutlu iskelet modeline eşlenir. Bu sayede 3 boyutlu karakter oyuncunun gerçekleştirdiği en ufak hareketi bile gerçekçi bir şekilde yapar.
Soru: Set genişletme nedir?
Cevap: Set genişletme, mevcut maddi ya da fiziksel imkansızlıklar nedeniyle prodüksiyon ile elde edilemeyecek mekânsal genişletmenin, mat boyama, canlı aksiyon ya da CGI olarak üretilmiş ögeleri kullanarak, birleştirme yöntemleri ile genişletilmesi anlamına gelir.
Soru: Set genişletmeye ihtiyaç duyulan durumlar nelerdir?
Cevap: Set genişletmeye ihtiyaç duyulan durumlar şöyle sıralanabilir;
• Mevcut çekimlerden daha panoramik bir en boy oranına (aspect ratio) ihtiyaç duyulduğunda.
• Mevcut çekimlerdeki arka planlar “z ekseninde” yeterli derinliğe ya da detaya sahip olmadığında.
• Mevcut çekimlerdeki arka planlar farklı arka planlar ile değiştirilmek istendiğinde.
Soru: Kamera nasıl hareket ettirilir?
Cevap: Kamera, doğrudan insan eli ile hareket ettirilebileceği gibi, vinç, steady cam, drone, dolly ekipmanları ile son derece karmaşık hareketler yapabilmektedir.
Soru: Kamera takibi nasıl gerçekleşir?
Cevap: Kamera takibi süreci temelde canlı-aksiyon ile çekilen görüntüdeki kontrast pixellerin her kare için program tarafından algılanması ve analizden sonra, çekimdeki yer düzleminin perspektifinin ve sanal kameranın oluşturulabilmesini içermektedir.
Soru: Canlı aksiyon çekimdeki kamera hareketlerinin analiz edilmesi sürecinde, takip edilmesi gereken işlemler nelerdir?
Cevap: Canlı aksiyon çekimdeki kamera hareketlerinin analiz edilmesi sürecinde, takip edilmesi gereken işlem sırası, maddeler halinde listelenmiştir.
1. Öncelikle After Effects’in project paneline, import edilen video’nun, kamera takibi yapılacak zamanaralığının belirlenmesi gerekir. Programın zaman çizelgesindeki (timeline) zaman kaydırıcı (time slider) analizin başlangıcına çekilir ve klavyenin B tuşu ile analiz yapılacak olan zaman aralığının başlangıcı sınırlanmış olur. Daha sonra time slider analizin biteceği noktaya sürüklenir ve klavyenin N tuşu ile analizin sonu zaman çizelgesinde belirlenir.
2. “Animation” menüsü altındaki “Track Camera” seçeneği seçilir ve analiz edilmesi beklenir.
3. Gerçekleşen analiz sonucunda, belirlenen zaman aralığı için, videonun belirli yerlerine takip noktaları atandığı görülür.
4. Bu noktalar, bir yüzey oluşturması amacıyla en az 3 tane olacak şekilde seçilir.
5. Oluşturulmak istenen yüzeye en yakın perspektife sahip, temsili daire belirdiğinde, farenin sağ tuşu yardımı ile, seçilen noktalar ile yapılabileceklerin listelendiği menüye ulaşılır.
6. Bu menüden “yüzey ve kamera oluştur” (create plane & camera) seçeneği seçilerek, 3 boyutlu özelliği olan bir solid katman ve bir de videodaki kamera hareketine, zaman çizelgesinde yaratılmış olan key frame animasyonu sayesinde bire bir riayet eden bir sanal kamera oluşturulur.
Soru: Sayısal birleştirme nedir?
Cevap: Bu terim, analog kurgu masasından, günümüzdeki sayısal birleştirme süreçlerini de kapsayacak şekilde, birleştirme sanatçılarının (Compositing Artist) farklı kaynaklardan gelen görsel ögeleri, aynı yerdeymiş gibi görünmelerini sağlamak için birleştirmesi anlamına gelir.
Soru: Yeşil ekran nedir?
Cevap: Yeşil Ekran: Teknik olarak bu terim, şeffaf yapılması ve çekimden çıkarılması istenilen renkli arka planı ifade eder. Bu genellikle herhangi bir renk olabilen, geçişsiz bir zemindir, ancak insan teni tonlarından en uzak renk olduğu için genellikle parlak yeşil tercih edilir (Mavi ekranlar, ilk günlerde filmlerde sıklıkla kullanılıyordu ve halen kullanılabilir).
Soru: Chroma key nedir?
Cevap: Chroma Key: Bu terim, yeşil ekranla özdeş olarak kullanılır. Renk tonlarına göre iki görüntüyü ayrı katmanlara ayırabilmek, veya birleştirmek anlamına gelir. Her rengin bir kroma aralığı vardır. Kroma, bir nesneyi oluşturan pigmentlerin yoğunluğundan kaynaklanan algısal doygunluğu şeklinde tanımlanabilir.
Soru: Keying nedir?
Cevap: Keying: Bu terim, video düzenleme yazılımı kullanılarak post prodüksiyonda “yeşil ekran arka planının kaldırılması” anlamına gelir. Bu işlem gerçekleştirildiğinde arka plan, yani yeşil ekran tamamen şeffaf olacaktır. Daha sonra bu şeffaf alan farklı bir resim veya video ile doldurulmaya hazır hale gelecektir. Amaç, mümkün olan en temiz “key’i” elde etmektir, yani görüntünüzde yeşil ekranın başlangıçta göründüğü yerde hiçbir görüntü kalmaz.
Soru: Spill nedir?
Cevap: Spill: Bu terim yeşil ekrandan öznenize geri yansıyan renkli ışığı ifade eder. Yeşil bir ekran parlak bir şekilde aydınlatıldığında, ışık bu rengi öznenize geri yansıtarak istenmeyen yeşil alanlara neden olabilir. Bu durum da anahtarlama aşamasında bir soruna neden olabilir. Yeşil ekran ayrıştırmada dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıdaki gibi özetlenmiştir. Doğru yeşil (veya mavi) ile başlamak. Öncelikle çekim aşamasında ışığı yansıtmayan bir yeşil ekran malzemesi kullanmak ve arka planı “chroma key green” yada “digi green” diye ifade edilen renklerden oluşturmak gerekir. Bu renkler, yeşil ekranlarla kullanım için ideal olacak şekilde tonlanmıştır Alternatif olarak, özellikle gece sahnelerini çoğaltmak için mavi ekranlar da kullanılabilir.
Soru: Konuyu arka plandan ayırmak nedir?
Cevap: Konuyu Arka Plandan Ayırmak: Çekim esnasında ön plandaki ögeleri yeşil ekrandan en az 1,8 metre uzakta tutmak gerekir. Bu, yeşil ekran arka planından yansıyan yeşil ışığın ön plandaki karakterler üzerine düşmesini önleyecek (spill) ve istenmeyen gölgeleri en aza indirmeye yardımcı olacaktır. RAW formatı kullanmak. Mümkünse en yüksek bit hızında/en az sıkıştırılmış codec bileşenine sahip film çekmek doğru olacaktır. 10 bit renk, 8 bitten daha üstün olacaktır. RAW sıkıştırma olmaksızın dönüştürülen en iyi formattır. Arka ve ön plan doğru aydınlatmak. Ön planınızı ve arka planınızı ayrı ayrı aydınlatmak esastır. Yeşil ekranınızın arka planını homojen bir şekilde aydınlatmak önemlidir. Uygun aydınlatma maruziyeti, aşırı yeşil aydınlatma yansımasını (spill) önlemeye yardımcı olur. Hareket bulanıklığını ortadan kaldırmak. Daha hızlı enstantane hızıyla çekim yapmak, hareket bulanıklığını azaltır ve daha temiz bir “key” sağlamaya yardımcı olur. Post prodüksiyon sırasında her zaman ikincil hareket bulanıklığı eklenebilir.
Soru: Hareket takibi nedir?
Cevap: Hareket takibi, temelde kamera takibine (Camera Tracking) çok benzer. Camera Tracking’de canlı aksiyonla kaydedilmiş görüntüdeki yüzlerce kontrast pixel takip edilir ve CGI sanatçısının 3 boyutlu modeller ve gerçek kamerayla eşleşen bir sanal kamera oluşturmasına yardımcı olur. Motion Tracking’de genellikle canlı aksiyon çekimdeki birkaç kontrast nokta izlenir ve 2 boyutlu bir görüntünün üzerine yine 2 boyutlu başka bir görselin aynı şekilde hareket edebilmesini sağlamak için kullanılır.
Soru: Kalabalık kopyalama nedir?
Cevap: Kalabalık kopyalama sıklıkla ihtiyaç duyulan bir süreçtir. Çekim esnasında ulaşılamayacak sayıda askerden oluşan ordular, seyirci kitleleri, ya da hayvan sürüleri gerektiğinde “crowd duplication/kalabalık kopyalama” sürecine başvurulur.
Soru: Kalabalık kopyalama yöntemleri nelerdir?
Cevap: Kalabalık kopyalama yöntemleri aşağıdaki ana başlıklar altında incelenebilir;
1- Kamera konumunu ve açısını değiştirmeden, aynı oyuncuları farklı kıyafet, saç ve makyaj ile farklı konumlarda çekime almak, sonrasında birleştirme programının maskeleme araçları yardımıyla bu çekimleri bileştirmek.
2- Mevcut çekimin üzerine, yeşil ekranda çekilmiş oyuncuları gereken kompozit süreçlerine tabi tutarak (renk doğrulama, maskeleme, kamera hareketine göre hareket takibi, perspektife göre büyüklüğünü ayarlamak, gölgelerini dijital olarak oluşturmak vb) eklemek.
3- Kalabalığı oluşturan oyuncuları CGI olarak (3 boyutlu modelleme ve animasyon yöntemiyle) üretip, çekimin kamera açıları ve hareketlerini takip ederek, 3 boyutlu karakterin kamera hareketlerini oluşturmak, sonrasında geçirgen arka plan (alpha chanel) ile sekans render’ı alıp, canlı çekim ile kompoze etmek.
Soru: Rotoskop nedir?
Cevap: Rotoskop, gerçekçi bir görüntü oluşturabilmek için her bir karenin canlı aksiyondaki karakterler ya da nesneler üzerinden çizilmesi anlamına gelir.
Soru: Rotoskop uygulama esasları nelerdir?
Cevap: Canlı aksiyon çekimdeki arka plandan ayrılması istenen ögenin rotoskop sürecinde, takip edilmesi
gereken işlem sırası, maddeler halinde listelenmiştir. Bu işlem 2 farklı metot ile anlatılacaktır ilki çok daha sağlıklı olan “pen” aracının kullanımı ile, ikincisi ise After Effects programının içinde rotoskop için özelleşmiş bir araç olan “Roto Brush” aracı ile gerçekleştirilecektir.
Soru: Mat resim nedir?
Cevap: Mat resim, set ortamında gerçekleştirmenin imkansız olduğu veya bunu yapmanın pratik olmadığı bir sahneyi oluşturmada kullanılan, dijital veya geleneksel boyama teknikleri aracılığıyla yaratılan bir görüntüdür.
Soru: Mat boyama nedir?
Cevap: Mat boyama ile elde edilen mekan, setin veya uzak bir yerin resmedilmiş temsilidir. Tarihsel olarak, mat ressamlar ve film teknisyenleri, mat boyalı bir görüntüyü canlı çekim görüntüleri ile birleştirmek için çeşitli teknikler kullandılar. Filmde mat boyama ile elde edilen görüntü statiktir ve hareketler bunun üzerine entegre edilmiştir. Bir mat resim, dijital sanatın, fotoğraf birleştirmenin, deformasyonun ve 3B efektlerin karışımı olabilir. Dijital mat resimler yalnızca filmler için değil aynı zamanda, hem basılı hem de video reklamlar oluşturmak ya da video oyunları için arka planlar ve gökyüzü yaratma amaçlı kullanılabilir. Video oyunlarının açık dünya ortamları ve dış mekan sahnelerinde sıklıkla kullanılmaktadır.
Soru: Render Pass nedir?
Cevap: Render Pass, üç boyutlu sahnelerde yaratılmış olan tüm unsurların farklı özelliklerini ayrı sekans dosyaları şeklinde çıktı alabilmek anlamına gelen terimdir.
Soru: Render pas nasıl yapılır?
Cevap: Render ayarları butonuna basıldığında açılan pencerenin sol sütununda yer alan “Multi Pass” seçeneğine sağ tıklandığında ayrı şekilde render alınabilecek birçok özelliğin listelendiği
görülür. Örneğin sadece gölge pass’i alınacaksa, açılan menüden “Shadow” seçilir. Render alınırken, bu örnekteki tercih, önce sandalyenin üzerinde durduğu plane saklanarak, kendi başına, arka plan saydam şekilde render alınması, sonra da sandalyeye compositing tag atanıp “Seen by Cameras” seçeneği kapatıldıktan sonra sadece üzerinde durduğu yüzeyin gölge pass’inin alınması şeklinde olmuştur. Bu sayede iki ayrı sekans katmanı After Effects bünyesinde rahatlıkla birleştirilebilmiştir.
Ünite 8
Soru: Görüntü ile eş zamanlı ilk uzun metrajlı sesli film ne zaman yapılmıştır?
Cevap: Görüntü ile eş zamanlı ilk uzun metrajlı sesli film de 1927’de Alan Crossland’ın yönettiği Jazz Singer sinema tarihindeki yerini almıştır. 1930’lu yıllarla beraber de Hollywood yapımı tüm filmler sesli hale gelmeye başlamıştır.
Soru: Sesin temel ögeleri nelerdir?
Cevap: Ses, işitsel bir algıdır ve kısaca ses dalgalarının kulakta oluşturduğu duyum olarak tanımlanabilir. Sinema, televizyon ve diğer işitsel yapımlarda “ses” sözcüğü kendi içinde üç temel ögeyi barındır:
• Konuşma sesleri (diyalog, anlatıcı ses)
• Ses efektleri (ortam sesi)
• Müzik
Soru: Konuşma sesleri neyi ifade eder?
Cevap: Konuşma sesleri: Diyalog, anlatıcı ses olarak da tanımlanan konuşma sesleri oyuncuların diyaloglarını içerir. Ses kaynağı görüntü içinde yer alıyorsa, bu diyaloglar filmdeki aksiyonla senkronize edilmelidir. Sonradan bir seslendirme yapılmış ise (dublaj), sesler filmdeki oyuncuların kendi ses renklerine ya da karakter yapılarına uygun olmalıdır. Bazen diyaloglar daha sonra kaydedilir ve filmle senkronize edilir. İster bom operatörü diyaloğu kaydetsin ister ses tasarımcısı bunu daha sonra eklesin, film sırasında oyuncuların ne söylediğini tam olarak anlamak önemlidir
Soru: Filmde müzik neyi ifade edr?
Cevap: Müzik: Filmdeki müzik hikâyeyi ileriye taşımaya yardımcı oluyor, izleyicinin ne olacağını tahmin etmesine, duygusal bir tepki uyandırmasına veya izleyicinin sahneler arasında geçiş yapmasına yardımcı olur. Aynı zamanda filmin ana temasını oluşturan müzik (soundtrack) anlatının çatısını kurabilir, hikâyeyi güçlendirebilir ve mekân tanımlaması yapabilir.
Soru: Ses efektleri neyi ifade eder?
Cevap: Ses efektleri: Ses efektleri filmdeki karakterlere ve sahnelere gerçekçilik kattığı için film yapımlarında çok önemlidir. İster tırıs giden bir atın ayak sesleri, isterse birbirinin yanından geçen iki kişi ayak sesleri olsun, ses efektleri filme görsellerin tek başına sağlayamayacağı bir gerçekçilik kazandırır.
Soru: Filmde sessizlik neyi ifade eder?
Cevap: Üç temel ögeye dördüncü olarak “sessizlik” ögesini de eklemek gerekir. Film yapımlarında ses-
sizlik doğru ve yerinde kullanılırsa diğer üç ögeyi de içinde barındırabilir. Örneğin korku ve şaşkınlık
ifadelerinde sessizlik, filmin anlatım gücünü artırır.
Soru: Filmlerde en çok kullanılan ses anlatı yöntemleri nelerdir?
Cevap: Filmlerde en çok kullanılan ses anlatı yöntemleri şu şekilde sıralanabilir:
• Öyküsel ses
• Öyküsel olmayan ses
• Ekran içi ses
• Ekran dışı ses
• Ses perspektifi
• Doğrudan ses
• Eş zamanlı olmayan ses
• Kontrapuntal ses
• Ses köprüsü
Soru: Öyküsel ses (Diegetic sound) nedir?
Cevap: Öyküsel ses (Diegetic sound): Film öyküsünde yer alan, film izleyicisiyle beraber filmdeki karakterlerin de işittiği tüm seslerdir. Örneğin oyuncuların konuşma sesleri, hayvan sesleri, çalgı aletlerinden çıkan sesler, bir kapının gıcırtı sesi gibi. Bir oyuncunun düşünsel, iç sesleri de “iç öyküsel ses” (internal diegetic sound) olarak tanımlanır.
Soru: Öyküsel olmayan ses (Non-diegetic) nedir?
Cevap: Öyküsel olmayan ses (Non-diegetic): Film öyküsünde yer almayan, filmdeki karakterlerin işitmediği, yalnızca film izleyicisinin işittiği seslerdir. Örneğin bir belgesel filmdeki anlatıcı ses, film müziği gibi.
Soru: Ekran içi ses (On-screen sound) nedir?
Cevap: Ekran içi ses (On-screen sound): Ses kaynağı ekranda görünen ses kullanımıdır.
Soru: Ekran dışı ses (Off-screen sound) nedir?
Cevap: Ekran dışı ses (Off-screen sound): Ses kaynağı ekranda görünmeyen fakat işitilen ses kullanımıdır.
Soru: Ses perspektifi (Sound perspective) nedir?
Cevap: Ses perspektifi (Sound perspective): Ses perspektifi, ses kaynağının yakınlığı olarak da tanımlanabilir. Ses tekniği olarak; ses kaynağı ile mikrofon arasındaki mesafedir. Ses kaynağı mikrofona yaklaştıkça ses daha yakından ve doygun işitilir. Ses kaynağı mikrofondan uzaklaştıkça ses yakınlığı etkisi de azalır; sesler daha derinden, seviyesi düşük ve boğuk işitilmeye (tiz seslerde kayıp) başlar, işitsel kalite bozulur.
Soru: Doğrudan ses (Direct sound) nedir?
Cevap: Doğrudan ses (Direct sound): Çekim sırasında kaydedilen seslerin tümüdür. Müzik dahil sonradan
eklenmiş sesler yer almaz. Böylece sahnedeki karakterlerin seslerine vurgu yapılır ve daha gerçekçi, inandırıcı bir anlatı oluşturulur.
Soru: Eş zamanlı olmayan ses (Asynchronous sound) nedir?
Cevap: Eş zamanlı olmayan ses (Asynchronous sound): Ses kaynağı ile senkron halde olmayan seslerdir. Ses kaynağı ilk başta görünebilir ve sonradan görüntüden çıkabilir. Bu durum izleyiciyi rahatsız etmez. Bu tür sesler bir ses köprüsü olarak da kullanılabilir.
Soru: Kontrapuntal ses (Contrapuntal sound) nedir?
Cevap: Kontrapuntal ses (Contrapuntal sound): Film sahnesindeki aksiyon ile kontrastlık oluşturan, gerçekleşen olaya uymayan seslerdir. Bu sesler bir bükülme yaratarak, izleyicide farklı duygular oluşturabilir ve izleyiciyi başka bir şey düşünmeye yöneltebilir. Kontrapuntal ses filmdeki aksiyon ile paralel ve senkron haldedir. Aynı zamanda da plan ya da sahneleri bağlamakta bir ses köprüsü olarak kullanılabilir.
Soru: Ses köprüsü (Sound bridge) nedir?
Cevap: Ses köprüsü (Sound bridge): Ses köprüsü, bir filmde plan ya da sahneyi bir diğerine ses yoluyla bağlamak için kullanılan bir geçiş aracı, yöntemidir.
Soru: Ses tasarımı nedir?
Cevap: Ses tasarımı, sesler aracılığıyla yapılan bir hikâye anlatımıdır ve bir yerde film yapımının inşasıdır;
sesler, görseller kadar bir hikâye anlatır.
Soru: Ses kurgusunun amacı nedir?
Cevap: Ses kurgusunun en önemli amacı; gereksiz ve hatalı ses kayıtlarını ayıklamak, ham ses kayıtlarının teknik ve işitsel olarak yapıma uygun bir şekilde işlenmesidir. Ses sinyalinde parazit, dip gürültüsü, standartlara uygun olmayan seviye farklılıkları gibi herhangi bir teknik sorun olmaması gerekir. İşitsel olarak da sesin temiz ve anlaşılır olması gerekir. Son olarak da seslerin video ile birleştirilerek istenen formatta çıktı alınmasıdır.
Soru: Analog ses sinyali nedir?
Cevap: Ses kavramını iki şekilde değerlendirmek gerekir; akustik enerji ve elektrik enerjisi. İşittiğimiz bütün
sesler akustik enerjidir, analogdur.
Soru: Analog ses sinyali dijital ses sinyaline nasıl çevrilir?
Cevap: Analog ses sinyalinin dijital ses sinyaline çevriminde ADC (Analog to Digital) dönüştürücü kullanılır
ve dijital ses sinyali sayısal veriler halinde kaydedilir, depolanır. Dijital ses sinyali bir kulaklık ya da hoparlör aracılığıyla dinlenmek istendiğinde, bu sayısal veriler DAC (Digital to Analog) dönüştürücü tekrar analog hale çevrilir.
Soru: Örnekleme oranı nedir?
Cevap: Çok basit olarak örnekleme oranı, dijital bir fotoğrafta birim başına düşen piksel sayısı olarak düşünülebilir. Dijital sesteki karşılığı da frekanstır ve Hertz (Hz) birimi ile tanımlanır. Nasıl ki dijital bir fotoğrafta piksel sayısı azaldıkça görselin çözünürlüğü düşer ve kalitesiz hale gelirse, dijital seste de frekans değeri azaldıkça sesin işitsel kalitesi bozulur.
Soru: Bit derinliği nedir?
Cevap: Bit derinliği, yine dijital bir fotoğrafın renk derinliğine benzetilebilir. Dijital fotoğrafta bit değeri azaldıkça görseldeki renk ton geçişleri daha keskin halde belli olmaya başlar, yumuşak geçiş kalitesi kaybolur. Dijital seste de bit derinliği analog ses sinyal seviyesini ölçer. Her 1 bit değeri arttıkça
ya da azaldıkça ses sinyalinin dinamik alanı 6 desibel (dB) artar veya azalır.
Soru: En popüler bazı kayıplı ses formatları nelerdir?
Cevap: En popüler bazı kayıplı ses formatları şu şekilde sıralanabilir:
• MP3 (MPEG-1 Audio Layer III, MPEG-1 Ses Katmanı III)
• AAC (MPEG-4 AAC olarak da tanımlanır)
• Ogg Vorbis
Soru: Sinema ve TV çalışmalarında en çok tercih edilen kayıpsız ses formatları nelerdir?
Cevap: Profesyonel ses kayıt ve ses düzenleme çalışmalarında tüm dijital verileri koruduklarından dolayı “kayıpsız” ses formatlarıyla çalışır. Sinema ve TV çalışmalarında en çok tercih edilen kayıpsız ses formatları şu şekilde sıralanabilir:
• WAV (Waveform Audio File, Dalga Biçimi Ses Dosyası)
• AIFF (Audio Interchange File Format, Ses Değişim Dosyası Formatı)
Soru: Kurgu işlemi başlatıldığında kaç tür sesten söz edilebilir?
Cevap: Sesli video çekimleri bir araya getirilip kurgu işlemi başlatıldığında iki tür sesten söz edilebilir:
• Video görüntü ile kaydedilmiş eş zamanlı sesler (video görüntünün kendi sesleri)
• Video görüntüye sonradan eklenecek eş zamanlı ya da eş zamansız diğer sesler (konuşma, ses efekti, müzik)
Soru: Eş zamanlı ses (Senkronize Ses) nedir?
Cevap: Eş Zamanlı Ses (Senkronize Ses): Görüntü çerçevesi içinde olan ses kaynağına ait seslerdir. Örneğin konuşan bir kişinin ağız hareketleri ile konuşma sesleri eş zamanlı olmalıdır. Senkron bozulduğunda işitilen ses ile görünen ağız hareketleri birbirine uyumlu olmayacaktır; ses ağız hareketlerinden önce ya da sonra işitilecektir. Yine görüntüde açılıp kapanan bir kapı var ise, kapıya ait sesler de eş zamanlı olmalıdır.
Soru: Eş Zamansız Ses (Asenkron Ses) nedir?
Cevap: Eş Zamansız Ses (Asenkron Ses): Görüntü çerçevesi içinde olmayan ses kaynağına ait
seslerdir. Örneğin konuşan bir kişi görüntü çerçevesinde değil ise ve yalnızca sesi işitiliyorsa bu
asenkron sestir. Asenkron sesler görüntüye rastgele eklenmemelidir çünkü izleyici ister istemez
işittiği sesler ile görüntü arasında ilişki kurmaya çalışacaktır.
Soru: Kurgu öncesi hazırlıklar nelerdir?
Cevap: Kurguya başlamadan önce bütün görüntü ve ses kayıtlarının ayrı bir diske yedeklenmesi oldukça önemlidir. Yedekleme işlemi sonrasında, kaba kurgu (rough cut) için gerekli olabilecek çalışmalara başlanabilir. Kaba kurgu çalışmasında çekim senaryosuna bağlı kalınarak aşağıda sıralanan temel kontrol ve işlemler yapılabilir:
• Bütün görüntü ve ses kayıtlarının kontrolü yapılabilir.
• Gereksiz olan görüntü ve seslerin hızlı bir şekilde ayıklanması yapılabilir.
• Çekim sırasında gözden kaçan ya da hatalı yapılmış çekimler belirlenebilir.
• Videoya eklenilmesi düşünülen konuşma, ses efekti ve müzik gibi diğer sesler belirlenebilir.
• Özellikle ses efekti ve müzik kullanımında, telif konusu dikkate alınarak, kayıtların yapılmasına ya
da stok seslerden yararlanılmasına karar verilebilir
Soru: Ses donanım ayarları nasıl yapılır?
Cevap: “Ses Donanımları” (Audio Hardware) menüsünden “Giriş” (Input) ve “Çıkış” (Output) seçeneklerinin doğru tanımlanması gerekir. Bilgisayara bir USB mikrofon bağlanmış ise ses sinyal “Giriş”i olarak mikrofon tanımlanmalıdır. Ses sinyalinin dinlemesi bilgisayar üzerindeki hoparlörden ya da harici bir kulaklıktan yapılıyorsa ses sinyal “Çıkış”ı olarak da istenilen doğru donanım tercih edilmelidir. Aynı menü penceresinde yer alan “Ayarlar” (Settings) düğmesine tıklandığında bilgisayara bağlı bütün ses donanımları görülebilir.
Soru: Timeline nedir?
Cevap: “Timeline” olarak tanımlanan zaman çizelgesi panelinde video ve ses dosyalarının ayrı ayrı yerleştirildiği kanallar yer alır. Bir video dosyası zaman çizelgesi paneline sürüklendiğinde, video ve ses kanalları birbirinden ayrılarak kendilerine ait kanallara yerleşir. Bu panelin sol tarafında video ve ses kliplerine ait çeşitli ayarlar yer alır.
Soru: Ses kanalında kullanılan kilit simgesi (Toggle Track Lock) nedir?
Cevap: Kilit simgesi (Toggle Track Lock): Ses kanalını kilitler ve işlem yapılmasına izin vermez. Örneğin bir kesme işleminde video ve ses dosyası birbirine bağlı (Link) ise, kesme işlemi her iki dosyaya da uygulanır. Bir kanal kilitlenir ise, kesme işleminden etkilenmez.
Soru: Ses kanalında M (Mute) nedir?
Cevap: M (Mute): Ses kanalındaki tüm sesleri kapatır, sessiz hale getirir.
Soru: Ses kanalında S (Solo)nedir?
Cevap: S (Solo): Seçilen ses kanalındaki sesin dinlenmesini sağlar, diğer ses kanalları sessiz hale gelir.
Soru: Ses kanalında mikrofon simgesi (Voice-over record) nedir?
Cevap: Mikrofon simgesi (Voice-over record): Seçilen boş kanala bilgisayar üzerindeki mikrofonla ya da bilgisayara bağlanan harici bir mikrofonla ses kaydedilmesini sağlar.
Soru: Ses kanalında Add-Remove Keyframe nedir?
Cevap: Add-Remove Keyframe: Ses seviye çizgisi üzerine, ses seviye ayarlarını değiştirmek için noktalar yerleştirilmesini sağlar. Aktif hale gelmesi için ses klibinin seçili olması gerekir. “Audio 1” etiketinin hemen altında yer alır. Kanalda gizli kalmış ve görünmüyor ise ses kanalının yüksekliği artırılmalıdır.
Soru: Stereo ses kanalına sahip videolarda hangi sorunlarla karşılaşılır?
Cevap: Stereo ses kanalına sahip videolarda şu tür ses sorunlarıyla karşılaşılır:
• Yalnızca sol ya da sağ kanalda ses var.
• Sol ve sağ kanallarda farklı sesler var.
• Hangi kanaldaki ses seçilmeli?
Soru: Sesler yalnızca sol ya da sağ kanalda görünüyorsa ne demektir?
Cevap: Sesler yalnızca sol ya da sağ kanalda görünüyor: Video kurgusu bu şekilde tamamlanırsa, video izlenirken de yalnızca sol ya da sağ kanaldaki sesler işitilecektir. Örneğin bir ses klibinin sol kanalında ses var, sağ kanalında ise ses yok. Bu durumda sol kanaldaki ses sağ kanalda da olmalıdır. Bunu yapabilmek için; fare (mouse) imleci kanaldaki ses klibinin (clip) üzerine getirilir ve farenin sağ tuşuna tıklanır. Açılan menüde “Audio Channels” (Ses Kanalları) seçilir. Penceredeki “L” ve “R” kutularının her ikisinde de “L” seçilir. Böylece ses klibinde, ses seviye göstergesinde ve işitilen seste de L-R kanallarında ses olacaktır.
Soru: Sol ve sağ kanallarda farklı sesler var ise ne demektir?
Cevap: Sol ve sağ kanallarda farklı sesler var: Özellikle stereo mikrofona sahip kameralarda kayıt yapıldığında, her iki kanalda farklı sesler ve farklı ses seviyeleri olabiliyor. Bir diğer olasılık da kamerada farklı ses kaynakları kullanılarak kayıt yapılmıştır. Örneğin video kameraya harici bir yaka mikrofonu bağlanmış olabilir. Aynı zamanda kamera üzerindeki mikrofondan gelen ses de diğer ses kanalına kaydedilmiş olabilir. Bu durumda istenilen kanaldaki sesi seçmek için yine “Audio Channels” penceresinden seçim yapmak gerekir.
Soru: Hangi kanaldaki ses seçilmelidir
Cevap: Sesin teknik ve işitsel kalitesine göre verilmelidir. Sesin işitsel estetiği bakımından, bazen her iki kanaldaki sesi birbiriyle karıştırmak güzel sonuçlar verebilir.
Soru: Ses monitörü nedir?
Cevap: Monitör denildiğinde akla ilk önce video monitörler gelmektedir fakat seste de monitörler kullanılır.
Bunlar görsel ve işitsel monitörlerdir. Görsel monitörler ses sinyal seviyelerinin, işitsel monitörler de (kulaklık ve hoparlör) sesin işitsel kalitesinin kontrol edilmesini sağlar. Göz ile ses sinyal seviyelerini takip etmek, kulak ile de sesi sürekli dinlemek gerekir. Dolayısıyla bütün ses seviyeleri görüntünün içeriğine uygun olarak bir dengede olmalıdır. Örneğin ses seviyesinde rahatsız edici iniş-çıkışlar ve seslerin anlaşılmasını engelleyen gürültüler olmamalıdır.
Soru: Ses kanallarında ses seviyeleri nasıl ayarlanabilir?
Cevap: Ses kanallarında ses seviyeleri dört farklı yöntemle ayarlanabilir:
• Ses mikserleri aracılığıyla
• Ses kanalı üzerindeki ses seviye çizgisiyle
• Ses kanalı üzerinden ses kazanç ayarıyla
• Efekt kontrol penceresinden
Soru: Kaç tür ses mikseri vardır?
Cevap: Ses Mikserleri: İki tür ses mikseri vardır; Ses kanal mikseri (Audio Track Mixer) ve ses klibi mikseri
(Audio Clip Mixer).
“Audio Track Mixer” zaman çizelgesinde yer alan her ses kanalı üzerinde çeşitli ayarlar yapmaya yarar ve “Window” menüsünden açılabilir. “Audio Clip Mixer” ise tüm ses kanalına etki etmez. Zaman çizelgesi panelinde yer alan ve seçilen her ses klibini ayrı ayrı kontrol eder. Üzerinde ses seviye ayarı ve “Pan” düğmeleri bulunur.
Soru: Ses seviye çizgisi (Volume Level) nedir?
Cevap: Ses Seviye Çizgisi (Volume Level): Her ses klibi üzerinde ses seviyesini ayarlamaya yarayan bir ses seviye ayar çizgisi vardır. Bu çizgi fare imleci yardımıyla aşağı-yukarı hareket ettirilebilir. Mikserden bir avantajı; bu işlemden tüm ses kanalı değil, yalnızca üzerinde işlem yapılan ses klibi etkilenir. Aynı zamanda “Add-Remove Keyframe” düğmesine tıklandığında zaman çizelgesi panelinde zaman çizgisinin olduğu yere noktacık yerleştirilir (Windows, Ctrl+Fare Sol Tuş) (Mac OS, Cmd+Fare Sol Tuş). Bu noktacıklar aşağı-yukarı sürüklenerek ses klibi üzerinde yalnızca istenilen yerdeki ses seviye ayarı yapılır.
Soru: Ses kazanç ayarı (Audio Gain) nedir?
Cevap: Ses Kazanç Ayarı (Audio Gain): Ses mikseri gibi çalışır fakat yalnızca seçilen ses klibinin tüm ses
seviyesini etkiler. Farenin imleci ses klibi üzerindeyken farenin sağ tuşu tıklandığında açılan menüden “Audio Gain” seçilir. Açılan pencerede dB birimi olarak istenilen değer girilir ve işlem tamamlanır.
Soru: Efekt kontrol penceresi (Effect Control) nedir?
Cevap: Efekt Kontrol Penceresi (Effect Control): Video ve ses efektlerinin kontrol edildiği ve düzenlendiği “Effect Control” penceresinden de ses kanal seviyeleri ayarlanabilir. Bu pencerede seslerin sol ya da sağ kanala yönlendirme işlemleri de gerçekleştirilebilir.
Soru: Projeye yeni ses dosyaları eklemek için kaç farklı yöntem vardır?
Cevap: Kurgu projesine videonun kendi sesleri dışında müzik, ses efekti ya da konuşma sesleri eklenebilir.
Projeye yeni ses dosyaları eklemek için üç farklı yöntem vardır:
• “File” menüsüne tıklanıp “Import” seçilir.
• “Media Browser” penceresinden seçim yapılır.
• Bilgisayarda ses dosyaların olduğu klasör açılır ve ses dosyası fare aracılığıyla seçilip proje penceresine ya da zaman çizelgesi penceresine sürüklenip bırakılır.
Soru: Ses klipleri arasında geçiş yöntemleri nelerdir?
Cevap: Video kliplerin kesilip birleştirilmesinde olduğu gibi ses kliplerinde de benzer işlemler uygulanır. Ses
klipleri arasında geçişler yapılırken; bir önceki ve bir sonraki sesin seviye ve ses uyumluluğuna dikkat edilmelidir. Aksi halde seste sıçrama (atlama) gibi rahatsız edici durumlar oluşacaktır. Ses kliplere uygulanan en temel ve en çok kullanılan yöntemler şunlardır:
• Cut • Fade-out
• Crossfade • Fade-down
• Fade-in • Fade-up
Soru: Cut işlemi nedir?
Cevap: Cut: Videoda olduğu seste de en çok kullanılan “kesme” işlemi temel bir geçiş yöntemidir. Ses klipleri kesilerek ya da farklı ses klipleri yan yana konularak birleştirilir. Bir ses klibinin orta yerlerinden istenmeyen bir ses kesilip çıkarıldığında (silindiğinde) arada bir boşluk oluşur. Daha sonra (istenirse) sol ve sağdaki ses klipleri birleştirilir. Sesleri birleşim yerlerinde bazen “çıt sesine benzer bir gürültü oluşur. Bunun nedeni birleşim yerindeki sesler arasındaki ses seviye farklılığıdır. Bu gürültüyü engellemek (yok etmek) için her iki ses klibinin birleşim yerine bir kaynaştırma (miks) işlemi yapmak gerekir.
Soru: Crossfade yöntemi nedir?
Cevap: Crossfade: Kesme işleminden sonra en çok kullanılan bir geçiş yöntemi de “çapraz geçiş” işlemidir.
Çapraz geçiş aslında, iki ses klibinin başlangıç ve bitiş yerlerini üst üste getirerek kaynaştırma (miks) işlemidir. Video görüntüler arasındaki geçiş yöntemine de benzetilebilir.
Soru: Fade-in ve fade-out yöntemi nedir?
Cevap: Fade-in ve fade-out: Videoda açılma (fade-in) ve kararma (fade-out) efektlerinin bir benzeridir. Ses klibinin genellikle başlangıcına ve sonuna uygulanır. Ses seviyesi sıfır noktasından başlayarak yükseltilir ya da tersi yapılır. Örneğin konuşarak uzaklaşan bir karakterin sesi uzaklaşma süresine uygun olarak azaltılarak sonlandırılabilir.
Soru: Fade-down ve fade-up yöntemi nedir?
Cevap: Fade-down ve fade-up: Videoda bindirme efekti gibidir. Ses seviyesi işitilecek düzeyde belli orana
kadar düşürülür (fade-down) ve yeniden yükseltilir (fade-up). En çok konuşma seslerine eklenen fon müziğinde kullanılır. Örneğin müzikli bir mekânda karakterler konuşmaya başladığında müzik sesi azaltılır ve tekrar yükseltilir. Tanıtım filmlerinde de oldukça sık kullanılan bir yöntemdir. Önemli olan; müzik seviyesinin azaltıldığı ve tekrar yükseltildiği yerlerin rahatsız edici belirginlikte olmaması, işitsel olarak konuşma sesi ile uyumlu ve dengeli olmasıdır.
Soru: Ses kliplerine efekt nasıl eklenir?
Cevap: Ses Kliplerine Efekt Ekleme: Bu işlem için “Effects” penceresinin açılması/seçilmesi gerekir. Efekt penceresinde hazır halde çeşitli efektler yer almaktadır ve bu efektlerin ayarlarına müdahale edilebilir. Hazır haldeki herhangi bir efekte ulaşabilmek için pencerenin üst bölümündeki boş alana efektin adı yazılarak da arama yapılabilir. İstenilen ses efekti fare aracılığıyla zaman çizelgesi panelinde yer alan ses klibi üzerine sürüklenip bırakılır. Aynı ses klibi üzerine birkaç efekt eklemek mümkündür ve bu efektlerin ayarları “Effect Control” penceresinden değiştirilebilir ya da “fx” üzerine tıklanarak ses efekti etkisiz hale (Toggle the effect on or off) getirilebilir veya “clear/delete” komutlarından biri kullanılarak tamamen silinebilir. Bazı ses efekt ayarlarında “Edit” düğmesine tıklanarak yeni açılan pencereden efekt ayarları değiştirilebilir. Ses efekt uygulamalarında sesin işitsel kalitesi hoparlör ya da kulaklık aracılığıyla mutlaka kontrol edilmelidir.
Soru: Ses kanallarına efekt ekleme nasıl gerçekleşir?
Cevap: Ses Kanallarına Efekt Ekleme: Ses kliplerine ayrı ayrı ses efektleri eklenip uygulanabildiği gibi bu işlemi ses mikseri aracılığıyla yapmak da mümkündür. Bu işlem için “Audio Track Mixer” aracını açmak gerekir. Açılan pencerenin sol üst köşesindeki ok işaretine (Show/Hide Effects and Sends) tıklandığında mikserin üst tarafında boş bir pencere açılır. Bu boş pencerenin sağ üst köşesindeki ok işaretine tıklandığında ise ses efekt menüsü açılır ve istenilen ses efekti seçilir. Her bir ses kanalına ayrı ayrı efekt işlemi uygulanabilir.
Soru: Ses niteliği nasıl arttırılır?
Cevap: Ses Netliğini Artırmak (Clarity): Seslerin işlenmesinde özellikle konuşma seslerinin net bir şekilde işitilmesi oldukça önemlidir. İnsan sesi frekans aralığı ortalama 50Hz ile 2kHz aralığındadır. Konuşma seslerini daha belirgin hale getirmek için çeşitli yöntemler kullanılır. Örneğin sesin dinamik aralığı sıkıştırılır (compress) ya da genişletilir (expand) veya ekolayzır (EQ) ile sesin frekanslarına müdahale edilir. Sesi daha net hale getirebilmek “Clarity” işleminden yararlanılabilir. Zaman çizelgesi panelinde yer alan bir ses klibinin üzerine tıklanarak seçilir. Daha sonra “Window” menüsünden “Essential Sound” seçilir ve proje penceresinin sağ tarafında açılan pencerede “Dialogue” seçilir. Açılan yeni pencerede aşağıdaki işlemlerin yanındaki kutulara tıklanıp aktif hale getirilir. Aktif hale gelen işlem türü “Effects Control” penceresinde de belirecektir. Buradan da işlem kontrolü yapılabilir. Bu işlemlerle sesler daha net ve belirgin hale getirilmeye çalışılır. İşlemi iptal etmek için “Clear Audio Type” düğmesine tıklanır.
Soru: Dynamics nedir?
Cevap: Dynamics: Seslerin dinamik aralığı sıkıştırılarak veya genişletilerek ses etkisi değiştirilir. Örneğin dinamik alan etkisi özellikle reklam filmi seslerinde ve rock müzik kayıtlarında oldukça sık kullanılır. Böylelikle düşük ses seviyeleri de artırılarak ses seviyelerin belli bir sınırı geçmesi engellenir. Sesler daha güçlü duyulur.
Soru: EQ nedir?
Cevap: EQ: Sesin düşük, orta ve yüksek frekanslarına (bas ve tiz gibi) müdahale edilerek daha anlaşılır ve
parlak bir ses etkisi oluşturulur. Örneğin EQ ayarlarıyla bir konuşma sesinin düşük ve yüksek frekansları düşürülüp, orta frekans aralığı yükseltildiğinde sese telefon sesi etkisi verilebilir.
Soru: Enhance Speech nedir?
Cevap: Enhance Speech: Kadın ve erkek sesine göre ayrı ayarlar yapılabilir. Sesler daha doygun ve belirgin hale getirilebilir. Ayrıca “Preset” menülerinden hazır ses efekt ayarları seçilerek sese çeşitli efektler de eklenebilir.
Soru: Ses seviye sınırlayıcı (Limiter) nedir?
Cevap: Ses Seviye Sınırlayıcı (Limiter): Ses dalgaları iniş-çıkışlıdır. Görsel 8.43’te ses dalga biçimleri incelendiğinde en düşük ve en yüksek ses seviyeleri -24 dB ile -6 dB aralığındadır. Bu ses kanalındaki seviye istenilen bir dB değerine yükseltilebilir ya da düşürülebilir. Burada önemli olan şudur: ses seviyeleri herhangi bir dB seviyesine yükseltildiğinde ya da düşürüldüğünde, yazılım en üst tepe noktasını referans alacaktır, yani örnek görseldeki -9 dB seviyesini. Dolayısıyla bütün ses dalgaları -9 dB seviyesinin artışı ya da azalışı oranında etkilenecektir. Bu durumda da tüm ses kanalında istenilen bir dengede seviye artışı olmayacaktır.
Soru: Ses gürültüsünü azaltma (Noise Reduction) nedir?
Cevap: Ses Gürültüsünü Azaltma (Noise Reduction): Özellikle dış mekân ses kayıtlarında, kamera üzeri
mikrofon ya da yaka mikrofonu gibi kondansatör yapıda bir mikrofon kullanıldığında, mikrofon ortam gürültüsünden ve rüzgâr sesinden kolay etkilenebilir. Bu tür istenmeyen seslerin etkisini azaltmak için “Highpass” filtreden yararlanılabilir. Filtre değeri (Cutoff) 80Hz-160Hz arası denenebilir. Daha üst frekanslar seçildiğinde ses tizleşmeye başlar. Bir başka yöntem ise “DeNoise” filtredir. Efekt penceresinden DeNoise filtrenin “Edit” düğmesine basıldığında açılan pencereden “Amount” ayarı ile gürültü seviyesi azaltılıp çoğaltılabilir.
Soru: Kurguda son aşama nasıl gerçekleştirilir?
Cevap: Son aşama, video ve ses kurgu çalışmasının kaydedilerek bir çıktı (Export) alınmasıdır. Bu işlem için
kurgu proje penceresinde yer alan “Timeline” penceresinin seçili olması gerekir. Aksi halde bu işlem gerçekleşmeyecektir. Sesli video kurgu çalışmasının bir video dosyası halinde çıktısının alınabilmesi için “File” menüsünden “Export → Media” seçilir. “Audio” seçeneğinin aktif olmasına dikkat edilmelidir yoksa ses kanalları videoya dahil edilmez, çıktısı alınan video dosyasında ses kanalı olmaz. Aynı zamanda çıktısı alınacak olan video ve sese ait bazı teknik ayarlar da yapılabilir.